Op vrijdag 27 februari 2026, toen ik terugkwam van kantoor, toetste ik instinctief het nummer van mijn nicht Nikka in, die in het westen van Teheran woont. We hadden elkaar niet meer gesproken sinds eind januari. Niet door een gebrek aan liefde of onverschilligheid, maar uit noodzaak. In de islamitische republiek kan elk telefoontje een bedreiging worden, elk bericht een bewijsstuk, elk woord een potenti\u00eble beschuldiging.<\/p>\n
Sinds het massale bloedbad, dat werd beraamd tussen eind december 2025 en begin januari 2026, luistert het regime alles af. Ze volgen, onderscheppen en jagen op elke vorm van oppositie. Stiltes beschermen meer dan woorden.<\/p>\n
Toen ze opnam, begroette ze me onmiddellijk met een nerveuze lach, \u2018verschijn je nog eens?\u2019<\/em>. Toen begreep ik dat die lach een vorm van verzet was. Daarachter trilde de vermoeidheid van een volk dat al zevenenveertig jaar in een staat van permanente spanning leeft. Mijn instinct had me ertoe gebracht haar te bellen zonder duidelijke reden, alsof de lucht zelf een onzichtbare boodschap droeg. Alsof wij aanvoelden dat er iets zou veranderen, dat de hulp die Trump beloofde misschien eindelijk zou arriveren na de mislukte onderhandelingen in Gen\u00e8ve opdonderdag, en dat het regime opnieuw het internet zou afsluiten om het land in duisternis te storten en zijn burgers van de wereld te isoleren.<\/p>\n Deze zaterdagochtend, 28 februari 2026, toen ik wakker werd, had ik een stroom aan berichten volgestroomd. Ze droegen allemaal dezelfde boodschap: \u2018het is begonnen\u2019, \u2018ze zijn eindelijk begonnen ons te helpen\u2019, en er kwam een vertrouwd gevoel bij me op dat alle Irani\u00ebrs in de diaspora te goed kennen: een onafscheidelijke mix van vreugde, angst en hoop. De vreugde om een barst in de muur te zien. De angst dat de repressie nog sterker zal worden. De hoop dat dit eindelijk de laatste keer zal zijn.<\/p>\n Iran houdt zijn adem al decennia in. De protestbewegingen volgden elkaar op, leidend tot de \u2018Vrouw, Leven, Vrijheid\u2019 revolutie en eindelijk tot de \u2018Leeuw en Zon\u2019 revolutie van januari 2026 – zoals hij nu genoemd wordt op de straten van Iran, verwijzend naar de historische vlag van Perzi\u00eb.<\/p>\n Irani\u00ebrs wachten al weken op de beloofde hulp. Ze wachten niet uit verlangen naar inmenging, maar omdat de machtsbalans totaal uit evenwicht is.<\/p>\n In januari 2026 werden in achtenveertig uur tijd minstens 50.000 mensen afgeslacht door islamitische barbaren, los van de 15.000 mensen die hun gezichtsvermogen verloren en de 350.000 gewonden die zwaar gewond raakten. Wijken werden omsingeld, scherpe munitie werd gebruikt, massale arrestaties vonden plaats, mensen verdwenen. Maar het bloedbad stopte niet bij de executies. Tijdens die donkere dagen werden de lichamen van vrouwen en kinderen verborgen door het regime. Verstopt. Bewaard. Niet uit eerbied, maar uit berekening. Het doel was duidelijk: ze tevoorschijn halen in geval van een Amerikaanse aanval om de schuld aan anderen te geven. Een oude techniek van het islamitische regime van Khomeini: het verhaal cre\u00ebren v\u00f3\u00f3r het evenement plaatsvindt, de doden gebruiken om de macht te verstevigen, de slachtoffers veranderen in propagandamiddelen.<\/p>\n Begin februari vertelde mijn neef Shayan, die in het oosten van Teheran woont, over een vriendin – Rojan – die drie dagen lang het lichaam van haar broer zocht tussen honderden mortuariumzakken, die op de grond stonden. Ze opende ze een voor een, als op een macabere markt, tot ze zijn gezicht herkende. Dit beeld verlaat me niet, en zou niemand moeten verlaten.<\/p>\n Zevenenveertig jaar geleden verraadde Europa Iran en daarmee ook haar eigen waarden.<\/p>\n Uit na\u00efviteit, uit revolutionaire romantiek en vooral uit strategische berekening onderschatte Europa de aard van het regime dat zich zou vestigen. Vandaag herhaalt hetzelfde misverstand zich. Politieke leiders plaatsen tweet na tweet om hun bezorgdheid over escalatie uit te spreken en de risico’s van inmenging aan te kaarten, terwijl de straten van Iran overstromen met bloed. In de Franse media worden de geopolitieke risico’s nauwkeurig afgewogen, maar wordt de massale graven en doden door de repressie van de islamitische revolutionaire garde in Iran gerelativeerd.<\/p>\n Er zijn twee vragen die de Iraanse diaspora steeds weer worden gesteld:<\/p>\n Maar het antwoord is al geroepen in de straten van Iran in januari 2026: \u2018Dit is onze laatste strijd, Pahlavi zal naar het land terugkeren.\u2019<\/em><\/p>\n Prins Reza Pahlavi, zoon van de laatste Sjah van Iran, die sinds 1979 in ballingschap leeft, vertegenwoordigt een overgang, geen wraak. Zijn programma is duidelijk: secularisme, territoriale integriteit, democratie. De toekomst van Iran zal uit de stembus komen.<\/p>\n De tweede vraag volgt al snel:<\/p>\n Het is een vraag of hij eerst goedkeuring moet krijgen van Europese panelen voordat hij door zijn eigen volk wordt erkend. Er wordt van hem absolute unanimiteit ge\u00ebist, alsof in de geschiedenis geen enkele democratische overgang zonder perfecte consensus is begonnen. Deze eis onthult minder een analyse en meer een gebrek aan begrip van de dynamiek van politieke verandering.<\/p>\n Daaraan gekoppeld is een vaak anachronistische benadering wanneer het regime van de Sjah van de jaren \u201970 wordt besproken. Het verleden van Iran wordt beoordeeld met de geopolitieke standaarden van vandaag, alsof de internationale context niet bestond.<\/p>\n In die tijd leefde Portugal nog onder een militair regime, regeerde Franco over Spanje, kwam Griekenland net uit het kolonelsregime en stond Oost-Europa onder Sovjetdominantie.<\/p>\n Geschiedenis kan niet zonder context worden geanalyseerd. Het toepassen van de politieke en institutionele normen van de 21e eeuw op de jaren 1970 is minder een uitdrukking van democratische eisen en meer een handige vereenvoudiging.<\/p>\n Ik kan het niet laten te denken wat onze grootouders zouden hebben gevoeld als, 85 jaar geleden, aan de Belgen was uitgelegd dat zij zich alleen van de nazi-bezetting moesten bevrijden. Zou men de soevereiniteit hebben ingeroepen terwijl steden werden gebombardeerd en burgers ge\u00ebxecuteerd? Zou men neutraliteit hebben gepropageerd te midden van barbarisme? De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog herinnert ons eraan dat er momenten zijn waarop nietsdoen geen morele positie is, maar een gebed. Wanneer de machtsverhouding totaal in onbalans is, wordt het argument van autonomie een luxe die de slachtoffers zich niet kunnen veroorloven.<\/p>\n In juni 1940 was generaal de Gaulle niet door de Fransen gekozen. Hij was geen product van democratisch consensus. Hij was een historische noodzaak. In het ineenstorten belichaamde hij continu\u00efteit, een verzamelpunt, een licht aan het einde van een door nazi-Duitsland gedomineerde tunnel. Politieke overgangen beginnen niet altijd met unanimiteit; ze beginnen vaak met een figuur die in staat is een doorgang te openen.<\/p>\n Zelfs Europa biedt voorbeelden van overgangen waarbij een symbolische figuur een land heeft gestabiliseerd voordat de democratie zich volledig heeft gevestigd. Spanje bereikte zijn democratische overgang rond een herstelde monarchie. Koning Micha\u00ebl van Roemeni\u00eb belichaamde een belangrijke morele referentie na de val van het communisme en speelde een sleutelfactor in de transitie naar een pluralistisch systeem.<\/p>\n In Bulgarije droeg de terugkeer van koning Simeon na de val van het Sovjetregime bij aan de postcommunistische politieke opbouw, wat aantoont dat monarchie en democratische moderniteit niet onverenigbaar hoeven te zijn.<\/p>\n Deze voorbeelden zijn geen exacte kopie\u00ebn van de Iraanse situatie. Maar ze herinneren aan een eenvoudige waarheid: overgangstijden vragen soms om eenheidsfiguren voordat de stembus volledig zijn rol kan vervullen. Eensgezindheid eisen voor de overgang, is de overgang tot een veto veroordelen.<\/p>\n Op deze 28 februari 2026 is de buitenlandse interventie die de Irani\u00ebrs hebben gevraagd geen geopolitieke gril maar een fundamentele vereiste voor vrede en veiligheid in de wereld.<\/p>\n Eenmaal meer observeren de Europese leiders, analyseren en begrijpen ze slecht wat er gebeurt.<\/p>\n In Belgi\u00eb is de Iraanse diaspora verontwaardigd over de posities van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Pr\u00e9vot, die weigert:<\/p>\n Terwijl ik deze regels schrijf, ben ik verrast door de tweet van president Macron: \u2018de escalatie van de oorlog tussen de VS, Isra\u00ebl en Iran brengt ernstige gevolgen met zich mee voor de vrede en internationale veiligheid (…) De huidige escalatie is gevaarlijk voor iedereen en moet stoppen\u2019<\/em>. Na een paar seconden nadenken, kan ik niet anders dan denken dat deze tweet afkomstig is van de president van het land dat via Air France het islamitisme naar Iran stuurde in een pakket vanuit Parijs.<\/p>\n Vandaag de dag staat Iran niet alleen op de rand van een politieke omslag. Het staat op de rand van een historische verandering. Wat er in Teheran speelt, overschrijdt de Iraanse grenzen. Het gaat over de stabiliteit van het Midden-Oosten, het mondiale evenwicht, de strijd tegen radicale islamisme, en breder, de morele geloofwaardigheid van westerse democratie\u00ebn.<\/p>\n Terwijl een deel van de wereld nog steeds over aarzeling debatteert, hebben de Irani\u00ebrs al hun keuze gemaakt. Ze hebben ervoor gekozen om op te staan. Ze hebben ervoor gekozen om hun leven te riskeren. Ze hebben gekozen te geloven dat hun land opnieuw een vrij, seculier en soeverein nation kan worden. Ze vragen niet dat hun geschiedenis voor hen geschreven wordt. Ze vragen dat er niet meer weggekeken wordt.<\/p>\n De geschiedenis leert dat grote overgangen nooit ontstaan vanuit comfort maar vanuit moed. De moed van degenen die binnenin verzet tonen. En de moed van degenen die buiten, weigeren vrijheid te beschouwen als een diplomatiek aanpasbare variabele. Iran beleeft zijn nacht. Maar een nacht, hoe lang die ook duurt, heeft nooit het aanbreken van de dag tegengehouden.<\/p>\n Terwijl we analyseren, becommentari\u00ebren en berekenen, blijft er een boodschap in mijn hoofd hangen vanuit Teheran, eenvoudig, waardig en vastberaden:<\/p>\n \u2018Maak je geen zorgen, wij zijn klaar. Voorlopig vieren we de hulp. Als het internet wordt uitgeschakeld, wees dan onze stem.\u2019<\/em><\/p>\n De vraag is niet langer of de geschiedenis geschreven wordt, maar aan welke kant we zullen kiezen te staan wanneer het licht terugkeert.<\/p>\n <\/p>\n Ali Amerian<\/p>\n Belgisch-Iraanse advocaat<\/em><\/p>\n Medeschrijver van de roman De geur van saffraan \u2013 Gen\u00e8se editie<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Op vrijdag 27 februari 2026, toen ik terugkwam van kantoor, draaide ik instinctief het nummer van mijn nicht Nikka, woonachtig in het westen van Teheran. We hadden elkaar niet meer gesproken sinds eind januari. Niet door een gebrek aan liefde of enige onge\u00efnteresseerdheid, maar uit noodzaak. In de islamitische republiek kan elk telefoontje een bedreiging worden, […]<\/p>\n","protected":false},"author":62,"featured_media":13845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13846","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualiteit"},"acf":[],"auteur_traducteur":"","yoast_head":"\n\n
\n
\n