{"id":16303,"date":"2026-11-08T18:48:47","date_gmt":"2026-11-08T17:48:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.forbes.be\/nl\/?p=16303"},"modified":"2026-11-08T18:48:47","modified_gmt":"2026-11-08T17:48:47","slug":"einstein-in-de-haan-zijn-laatste-zomer-in-europa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.forbes.be\/nl\/einstein-in-de-haan-zijn-laatste-zomer-in-europa\/","title":{"rendered":"Einstein in De Haan: zijn laatste zomer in Europa"},"content":{"rendered":"

V\u00f3\u00f3r zijn definitieve vertrek naar de Verenigde Staten in september 1933 verbleef Albert Einstein zo\u2019n zes maanden in De Haan. Aan de Belgische kust bracht de beroemde Joodse natuurkundige zijn laatste zomer in Europa door. <\/strong>Albert Einstein in De Haan: \u00e0 la recherche du temps perdu.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0B<\/span>eelden: Erfgoedcel De Haan<\/span><\/p>\n

Verbeelding is belangrijker dan kennis<\/em>: dat is de titel van het opengeslagen boek dat Albert Einstein<\/a> vasthoudt, gezeten op zijn bankje in de Normandi\u00eblaan. Althans, zijn bronzen evenbeeld. Neen, De Haan<\/a> is haar beroemde gast niet vergeten. En met diezelfde verbeelding stappen we in de voetsporen van de eigenzinnige visionair.<\/p>\n

\"\"
Ets van Albert Einstein door de in De Haan wonende kunstschilder Alfons Blomme.<\/figcaption><\/figure>\n

Wanneer Albert Einstein samen met zijn echtgenote Elsa in De Haan aankomt, heeft het echtpaar al een hele reis achter de rug. Op 28 maart 1933 gaan ze in Antwerpen van boord van de SS Belgenland. Tijdens de overtocht heeft Einstein vernomen dat de nazi\u2019s zijn woning in de Berlijnse Haberlandstrasse hebben doorzocht. Zijn bankrekeningen zijn geconfisqueerd en tal van waardevolle voorwerpen en documenten zijn in beslag genomen. Adolf Hitler is nog maar pas aan de macht, maar de gevolgen zijn al voelbaar. Onderweg naar Belgi\u00eb besluit Einstein niet meer naar Duitsland terug te keren. Hij neemt ontslag bij de Preussische Akademie der Wissenschaften en maakt die beslissing bij zijn aankomst in Antwerpen bekend tijdens een persconferentie in Hotel Century.<\/p>\n

Einstein is dan al lang geen onbekende in Belgi\u00eb. Hij onderhoudt een warme vriendschap met het Belgische koningshuis. Vooral met koningin Elisabeth deelt hij een liefde voor muziek en cultuur. Dankzij de steun van het koningspaar wordt zijn verblijf mogelijk gemaakt en krijgt hij bescherming. Aanvankelijk verblijven Albert en Elsa enkele dagen op het domein Cantecroy in Mortsel, waar ze te gast zijn bij patholoog en professor Arthur De Groodt. Via mevrouw De Groodt valt de keuze voor een langer verblijf op De Haan. Vanuit Antwerpen reist Einstein met de trein naar Oostende en vervolgens met de kusttram naar De Haan. Het iconische tramhuisje ziet er vandaag nog vrijwel hetzelfde uit als toen, al is de omgeving grondig veranderd.<\/p>\n

We wandelen via de Leopoldlaan richting park La Potini\u00e8re, slaan links af naar de Jean D\u2019Ardennelaan en nadien rechtsaf naar de Shakespearelaan. Daar vinden we Villa Savoyarde, gelegen in de rustige Concessiewijk van De Haan<\/a>. Zijn Belgische uitvalsbasis is eerder bescheiden, in lijn met de architecturale principes van de wijk. De badplaats zelf heeft een relatief recente ontstaansgeschiedenis. De ontwikkeling begon onder impuls van Leopold II, die er meer dan honderd hectare duinen bezat. Hij gaf deze gronden in concessie aan een priv\u00e9onderneming met als doel een nieuwe badplaats te ontwikkelen. De stedenbouwkundige visie werd be\u00efnvloed door de Duitser Josef St\u00fcbben, die pleitte voor een organische aanleg met kronkelende lanen en veel groen. Dit resulteerde in de Concessie, een wijk die haar Belle \u00c9poque-karakter tot op vandaag grotendeels behoudt. De straatnamen verwijzen naar het koningshuis of naar schrijvers en musici. \u2018Le Coq-sur-Mer\u2019 of \u2018De Haan-aan-Zee\u2019 zelf zou zijn naam te danken hebben aan een legende waarin een schip tijdens een zware storm voor de kust vergaat. Door dichte mist raken de opvarenden gedesori\u00ebnteerd, maar het gekraai van een haan helpt hen uiteindelijk om de kust terug te vinden. De bemanning overleeft, de uitgeputte haan niet.<\/p>\n

\u201cVerbeelding is belangrijker dan kennis.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Ook vandaag vergt het weinig verbeelding om Einstein in De Haan voor ons te zien. Aan het werk in Villa Savoyarde, waar hij op het gelijkvloers aan de straatkant van de Shakespearelaan zit te schrijven. Of wandelend op zijn onafscheidelijke sandalen, door de lanen en de duinen of over het strand. Om de zee te bereiken, hoeft hij alleen maar vanuit zijn villa naar de rotonde te lopen, de D\u00fcrerlaan te volgen en de Koninklijke Baan over te steken. Einstein maakt er een gewoonte van om \u2019s nachts over het strand te wandelen, tot wanhoop van de agenten die de beroemde gast moeten bewaken. We volgen hem ook de zowat vijfhonderd passen van zijn villa naar het terras van Grand Hotel Bellevue. Daar heeft hij onder de luifels zijn vaste plek, waar hij werkt of leest en geregeld geniet van een kopje koffie met een stukje kramiek.<\/p>\n