Kernpunt
Frankrijk bekُomt van de grootste nationale protestdag in jaren. Demonstraties tegen de slechte omstandigheden in Franse scholen en de stijgende kosten van levensonderhoud mondden uit in geweld, rellen en brandstichting. Duizenden mensen werden gearresteerd, terwijl politici elkaar de schuld geven in de aanloop naar de presidentsverkiezingen.
Belangrijkste feiten
- Volgens het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken namen ongeveer 550.000 mensen in het hele land deel aan de protesten, die grotendeels werden georganiseerd door een studentenbeweging en vakbonden. De vakbond CGT schatte het aantal demonstranten echter op meer dan 800.000.
- In het hele land werden meer dan 2.000 mensen gearresteerd, aldus minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez. De Franse president Emmanuel Macron benadrukte dat “degenen die vernielingen hebben aangericht, overheidsgebouwen en bedrijven hebben aangevallen en zelfs onze stadhuizen hebben geplunderd, zullen worden vervolgd en gestraft”.
- Volgens Nunez raakten zaterdag meer dan 600 politieagenten, andere ordediensten en brandweerlieden gewond. Het precieze aantal gewonde demonstranten was niet meteen duidelijk.
Opvallend feit
Volgens een bericht van Agence France-Presse raakten minstens twee demonstranten zwaargewond. In Saint-Étienne verloor een 17-jarige jongen een hand nadat een granaat voor crowdcontrol ontplofte. In Mulhouse verloor een 17-jarig meisje een oog.
Hoe zijn de protesten begonnen?
De protestbeweging ontstond uit demonstraties van middelbare scholieren eerder dit jaar. De actievoerders richtten zich vooral tegen de verslechterende omstandigheden in het Franse openbare onderwijs, waaronder vervallen schoolgebouwen en lerarentekorten. Tegelijk zet de Franse regering onder de centrumgerichte Macron haar besparingsbeleid voort. Midden september sloten vakbonden zich bij de beweging aan en legden onder anderen treinpersoneel en leerkrachten het werk neer, meldde Reuters.
Vandalisme en brandstichting
De demonstraties bereikten zaterdag een gewelddadig hoogtepunt. Gemeenten in het hele land meldden rellen, vandalisme en brandstichting. In een van de meest opvallende incidenten drongen relschoppers het historische stadhuis van Limoges binnen en staken ze het in brand. Het negentiende-eeuwse gebouw is een monument in de centraal gelegen Franse stad. Ook in andere steden werden handelszaken vernield en trokken demonstranten naar overheidsgebouwen en historische locaties. In Marseille drongen betogers het stadhuis binnen, terwijl demonstranten in Parijs het historische Élysée, de ambtswoning van de Franse president, naderden, meldde Le Monde.
Macron spreekt het land toe aan het einde van zijn ambtstermijn
“Vanavond voelen we allemaal woede en schaamte”, zei Macron zondagavond in een toespraak tot de Franse bevolking. De president erkende dat sommige demonstranten “legitieme eisen” hadden, maar legde de verantwoordelijkheid voor de rellen ook bij “opstandige elementen uit radicaal-linkse groepen, vergezeld door talrijke criminelen”. Macron nadert het einde van zijn tweede ambtstermijn en Frankrijk houdt volgend jaar presidentsverkiezingen. Volgens door Reuters verzamelde peilingen liggen uiterst rechtse en uiterst linkse partijen voor op kandidaten die aan Macron zijn gelieerd. Marine Le Pen, de uiterst rechtse leider van Rassemblement National, staat in de peilingen voor de eerste ronde op kop met 37% tot 38% van de stemmen. Jean-Luc Mélenchon, de linkse leider van La France insoumise, is opgeklommen naar de tweede plaats met 18% tot 18,5%. “Deze beweging is het resultaat van tien rampzalige jaren waarin president Macron de staat en de openbare diensten heeft ontwricht”, zei Mélenchon. Hij benadrukte ook dat zijn partij de protestbeweging niet leidt. “Ze organiseert zichzelf via haar vakbonden en vergaderingen”, aldus Mélenchon. Ook Le Pen legde de schuld voor de protesten van zaterdag bij de regering-Macron, die ze “uitgeput en gedesoriënteerd” noemde.
Reactie van Trump
“Frankrijk staat in brand!”, schreef president Donald Trump zondagochtend op Truth Social. Vervolgens schreef hij de protesten toe aan immigratie, hoewel de demonstranten dit thema niet rechtstreeks aanhaalden en ook Le Pen en Macron het niet als onmiddellijke oorzaak noemden. Eerder in oktober gaf Trump moslimmigranten rechtstreeks de schuld van een toename van gewelddadige demonstraties. “Dit gaat niet over scholen, dit gaat over de islam die een ooit groot land wil overnemen”, schreef hij. Daarmee leek hij de verklaarde doelstellingen van de demonstranten tegen te spreken.
Wat nu volgt
De NFL staat gepland om volgende zondag haar allereerste wedstrijd in Parijs te spelen. De New Orleans Saints nemen het in het Stade de France op tegen de Pittsburgh Steelers. Volgens ESPN-journalist Adam Schefter gaat de wedstrijd voorlopig door zoals gepland. Hij baseert zich daarbij op de NFL en een bestuurder van de Saints.
Dit artikel is geschreven door Zachary Folk en vertaald door Forbes.be met behulp van AI.
