In een uitgeleefd atelier maken een stel Brusselaars op ambachtelijke wijze zepen met behulp van machines die amper jonger zijn. Toch groeit de omzet van het bedrijf met bijna twintig procent per jaar. De aantrekkingskracht van puur vakmanschap blijkt onweerstaanbaar voor zowel luxemerken als duurzaamheidsfreaks.
Opvallend genoeg realiseert het ambachtelijke Savonneries Bruxelloises – dat in 2026 zijn eeuwfeest viert – zijn groei grotendeels met een innovatief product: shampoo bars. De productie daarvan verdubbelt elk jaar en maakt intussen al een kwart van de omzet uit. Bij die snelle groei passen grote investeringen om de ambitieuze doelstellingen waar te kunnen maken.
In opdracht
Intussen heeft het bedrijf ook een eigen verkooppunt in de Sint-Hubertusgalerij waar het zepen onder eigen merk verkoopt. Dat begon als een tijdelijke pop-up, maar heeft intussen een permanent karakter gekregen. Met die winkel en een eigen webshop werkt de Savonneries aan zijn naambekendheid.
Maar de Savonneries Bruxelloises maakt van oudsher vooral zeep in opdracht. Managing director Maxime de Villenfagne: “95% van onze omzet komt van opdrachten voor andere bedrijven van over de hele wereld, vaak luxemerken zoals parfumeurs die tegelijk zepen aanbieden. Zij besteden de productie daarvan uit aan ons.”
Savonneries Bruxelloises is hofleverancier van België en ook het Château de Versailles is klant. Daar heeft het bedrijf zopas een eerste lading met drie verschillende parfums geleverd. Het atelier werd verkozen boven grotere Franse collega’s omwille van de superieure kwaliteit. Verder maakt het bijvoorbeeld honingzeep, of zeep met schapen- of ezelinnenmelk, en sinds kort ook paprika- en saffraanzeep. Het komt er op neer dat het atelier gespecialiseerd is in kleine reeksen van heel kwalitatieve zeep.
Bij een bezoek aan het atelier valt op hoe veel handwerk hier nog aan te pas komt. “Het blijft een ambachtelijk proces, maar onze mensen krijgen wel mechanische ondersteuning van mengers en persen bijvoorbeeld”, zegt Maxime de Villenfagne.
Shampoo is geen zeep
Een recente aanvulling van het gamma zijn de shampoobars. Het waren vaak jonge startupbedrijven die uitpakten met het duurzame karakter van het product, die enkele jaren geleden bij de Savonneries Bruxelloises kwamen aankloppen voor de productie ervan. “De samenstelling is helemaal anders dan zeep. Ook de productie zelf loopt lichtjes anders, maar wel op de bestaande installaties.”
Daarbij komt dat de toepassing ook verschilt: hoofdhaar heeft een andere pH-waarde dan huid. Het heeft een tijdje geduurd voor de formule helemaal juist zat. “Intussen heeft de consument het product helemaal omarmd. Dat zien we aan de groeiende bestellingen en aan de uitbreiding van het assortiment met specifieke toepassingen voor het gezicht, het lichaam, de intieme zone enzovoort”, zegt Maxime de Villenfagne.
De flinke toename van de bestellingen in dit segment maakt dat de Savonneries Bruxelloises ook moeten investeren om mee te kunnen met zijn klanten. “Tot voor kort hadden we meer dan voldoende bestellingen om onze capaciteit volledig te benutten. We konden zelf kiezen met welke klanten we wilden werken. Maar nu moeten we die klanten wel goed blijven bedienen. Vandaar de beslissing om uit te breiden. We hebben een aanpalend pand gekocht dat we zullen verbouwen. Intussen hebben we ook bijkomende – tweedehandse – machines op de kop getikt zodat we vanaf dan met vier complete productielijnen kunnen werken”, zegt Maxime de Villenfagne.
Overname
Hij kocht samen met zijn vennoot Maxime Pecsteen het bedrijf over in 2019. Het was een overname in een dynastie van familiale ondernemers die altijd de kwaliteit naar voren hebben geschoven. “We kochten een goed bedrijf, maar we hadden wel de ambitie om verder te groeien. Dat is intussen ook gebeurd. De omzet is sindsdien verdubbeld. De personeelsbezetting ging van 7 medewerkers naar 20”, zegt Maxime de Villenfagne.
Eerst zag het er wel niet zo goed uit. De overname gebeurde enkele maanden voor de lockdown voor corona. Winkels gingen dicht, veel klanten zegden hun bestellingen af. Gelukkig keerde het tij snel.
“Die oude machines kosten een fractie van nieuwe geautomatiseerde toestellen met veel elektronica”
Tijdens die eerste periode zochten de twee Maximes ook contacten met collega’s om ideeën en ervaringen uit te wisselen. “Uit die gesprekken konden we opmaken dat ons atelier ondanks zijn oude uitrusting toch heel performant was. Onze productiviteit lag vaak 10% hoger dan bij de collega’s, en dat aan een lagere kostprijs. Dat inzicht versterkte onze visie om onze oude installaties midden in de stad te behouden. Intussen hebben we nog tweedehandse persen, mengers en malers bij gekocht. Die oude machines kosten een fractie van nieuwe geautomatiseerde toestellen met veel elektronica. En onze eigen vakman kan ze zelf onderhouden en herstellen. Die lagere investeringskost helpt om competitief te blijven ten opzichte van de concurrentie.”
Duurzaamheid
Het hergebruiken van oude productieapparaten past ook in de duurzaamheidsfilosofie van de Savonneries. Zeep is hoe dan ook een eerlijk product gemaakt op basis van plantaardige olie en het atelier kiest altijd de beste natuurlijke ingrediënten en vermijdt schadelijke toevoegstoffen. Sulfaten of hormoonverstoorders komen er bijvoorbeeld niet in bij de Brusselaars. Tegelijk keert het tij in de smaak van de consument. Een stuk zeep in kartonnen doosje of een papieren verpakking is intussen een duurzaam alternatief voor vloeibare gels in kunststoffen flacons.
De jonge ondernemers zijn zelf overtuigd van het belang van duurzaamheid. Savonneries Bruxelloises heeft een eigen regenwateropvang, een maximale hoeveelheid zonnepanelen, een volledige recuperatie van alle afval in de productie, enzovoort. Bijna alle verpakkingsmateriaal is uit karton. En het voert nu een eerste experiment met een verpakking uit mycelium, de wortels van paddenstoelen.
Ook het sociale aspect is belangrijk: de medewerkers wonen allemaal in de buurt van het atelier in het volkse Laken. De diversiteit is groot en breidt nog uit. Recent kregen een migrant zonder papieren, een Oekraïense vluchtelinge en een ex-gevangene een nieuwe baan bij Savonneries Bruxelloises. Het atelier werkt daarnaast nauw samen met een beschutte werkplaats en een lokale beroepsschool waar mensen uit de buurt een kans krijgen.
Heeft Savonneries Bruxelloises geen last van een tegenreactie van de publieke opinie op het vlak van duurzaamheid en groene economie? “We merken dat alleen op het vlak van de certificatie rond bio producten.”
Tot voor kort beschikte het bedrijf over twee certificaten van dergelijke normen, maar de klanten willen niet meer extra betalen voor die administratie. Vaak volstaat het voor hen om op het etiket te vermelden dat de ambachtelijke zeep voor meer dan 95 procent gemaakt is met natuurlijke ingrediënten.
Die combinatie van traditie, duurzaamheid en ambacht past perfect bij de verwachtingen van de moderne consument. Het maakt de Savonneries Bruxelloises klaar voor een volgende honderd jaar.
