De marathonvergadering die deze vrijdagochtend 19 december 2025 eindigde, zal de geschiedenis ingaan, minder vanwege de omvang van de geboden hulp dan vanwege de gekozen methode. Door een financieringsplan van 90 miljard euro voor Oekraïne goed te keuren via een gezamenlijke lening, hebben de Europese leiders bewust de optie verworpen om de bevroren Russische activa te ‘verpanden’. Deze keuze markeert een cruciale stap: de euro benadrukt zijn soevereiniteit door middel van de rechtsstaat in plaats van geopolitieke opportunisme. België toont op zijn beurt zijn vermogen om zich op middellange termijn doelen te richten en om het begrip soevereiniteit te verdedigen. Het is ironisch te noemen dat een Vlaamse nationalist dit met assertiviteit verdedigde en bereikte.
Het veto van de technische werkelijkheid
In een officiële verklaring prees Euroclear de beslissing van de Europese Raad, en bevestigde zijn bereidheid om « in overeenstemming met de bredere doelstellingen van financiële stabiliteit en eerbiediging van de rechtsstaat » te werken. Deze diplomatieke verklaring bevestigt dat voor de Brusselse instelling de prioriteit blijft bij de veiligheid van de activa en de integriteit van de wereldwijde markten.
Door af te zien van het omvormen van bankdeposito’s tot oorlogsinstrumenten, beschermt de EU deze systemische vertrouwenspersoon. De directe stabiliteit van de Europese schuldopbrengsten bevestigt deze strategie: investeerders verwelkomden de bescherming van eigendomsrechten, de basis van elke aantrekkelijke financiële markt. De markt is geen kneedbare massa die naar eigen inzicht kan worden vormgegeven tijdens crises.
De Europese handtekening als schild
Door voor gezamenlijke schuld te kiezen in plaats van met de activa van anderen te « rommelen », gebruikt Europa zijn krachtigste instrument: zijn eigen handtekening. Hoewel deze beslissing de financiële verantwoordelijkheid bij de lidstaten legt in plaats van bij Rusland, is de reputatie de prijs waard.
Het is slechts een kwestie van tijd voordat men dit ziet als de geboorteakte van een volwassen Europese Schatkist. Door te vertrouwen op zijn eigen economische kracht om aanzienlijke fondsen bijeen te brengen, verandert de EU haar betrouwbaarheid in een politiek schild. Het vermogen om zichzelf te financieren zonder af te wijken van haar principes is de definitie van een soevereine monetaire macht.
Europa onder de loep
Deze reeks gebeurtenissen werd nauwlettend gevolgd door China, India en de Golfstaten. Door te weigeren zijn financiële instellingen te « militariseren », ontwapent Europa de dreiging van de-dollarizatie. Als de EU de sprong naar het garanderen door Russische activa had gewaagd, hadden deze landen kunnen vrezen voor hun eigen reserves, een massale kapitaalvlucht kunne starten en naar andere financiële hemelgebieden kijken. Door binnen de lijnen van de wet te blijven, bevestigt de euro zich als het veiligste en meest voorspelbare alternatief voor de dollar, zelfs in oorlogstijd.
De uitdaging van Frankfurt
Deze keuze weerspiegelt ook de doctrine van de Europese Centrale Bank. Gedurende de onderhandelingen waarschuwde de ECB: het behoud van immuniteit voor buitenlandse reserves is essentieel voor de aantrekkingskracht van de eurozone. De komst van deze nieuwe effecten op de markt zal Frankfurt echter tot nauwkeurig bestuur dwingen. De instelling moet deze liquiditeit absorberen zonder haar prijsstabiliteitspolitiek te verstoren. Europese belastingbetalers zouden de situatie niet hetzelfde bekijken als ze te maken zouden krijgen met hogere inflatie.
Samengevat, de euro komt uit deze nacht niet als een wapen dat men hanteert, maar als een schild dat men verstevigt. Er wordt denigrerend gezegd: de VS innoveert, China kopieert, Europa reguleert. Zo zij het. De Europese Unie heeft deze nacht bewezen dat een grote munt niet beheerd wordt door emotie, maar door de rustige kracht van de wet. De strikte regulering van eigendomsrechten zou uiteindelijk de meest uitgebalanceerde vorm van soevereiniteit kunnen zijn.
