De infrastructuur waarmee AI-agenten geld kunnen uitgeven, kwam sneller tot stand dan vrijwel iedereen had voorspeld. In enkele weken tijd stelden zowel Visa als Mastercard hun betaalnetwerken officieel open voor AI, lanceerde een grote cryptobeurs een marktplaats waar agenten elkaar zonder menselijke tussenkomst kunnen inhuren en betalen, en vroeg de grootste bank van de Verenigde Staten naar activa zich openlijk af of consumenten daar wel klaar voor zijn. Morgan Stanley schat dat autonome AI-agenten tegen 2030 goed kunnen zijn voor 190 tot 385 miljard dollar aan Amerikaanse e-commerce. De ontwikkelingen van de afgelopen maand tonen een sector die in hoog tempo aan die prognose bouwt, terwijl hij nog altijd discussieert over zijn meest fundamentele aannames.
Visa en Mastercard stelden op dezelfde dag hun betaalnetwerken open
Vorige maand kondigde Visa een samenwerking met OpenAI aan om zijn betaalnetwerk rechtstreeks in ChatGPT te integreren. Daardoor kunnen AI-agenten namens gebruikers aankopen afronden, in plaats van alleen producten aan te bevelen. De integratie draait op de tokenisatie-infrastructuur van Visa. Transacties worden uitgevoerd binnen door de gebruiker vastgelegde voorwaarden, zoals bestedingslimieten en verplichte goedkeuringen.
Later diezelfde dag lanceerde Mastercard Agent Pay for Machines, een dienst voor transacties die AI-agenten onderling uitvoeren, waaronder microbetalingen van fracties van een cent. De bevoegdheden die mensen aan hun agenten verlenen, worden vastgelegd op publieke blockchains zoals Polygon, Solana en Base. De afwikkeling verloopt via kaarten, bankrekeningen en gereguleerde stablecoins. Bij de lancering sloten zich meer dan dertig bedrijven aan, van traditionele betalingsverwerkers tot aanbieders van crypto-infrastructuur, aldus Fortune. Volgens Mastercard schept de dienst de voorwaarden voor een ‘explosieve groei van AI-bedrijfsmodellen’.
Twee netwerken die samen het merendeel van alle kaarttransacties wereldwijd verwerken, zetten zo op dezelfde dag, zonder zichtbare onderlinge coördinatie, een vergelijkbare stap. Daarmee evolueerden betalingen door AI-agenten vrijwel onmiddellijk van proefprojecten naar infrastructuur.
OKX laat agenten andere agenten betalen
Terwijl betaalnetwerken het voor AI-agenten mogelijk maken om bij handelaars te kopen, gaat de cryptosector nog een stap verder. Begin juli lanceerde cryptobeurs OKX een marktplaats voor AI-agenten, waar agenten elkaar kunnen inhuren, autonoom betalingen afwikkelen en een overdraagbare reputatie op de blockchain opbouwen. OKX gokt erop dat zijn volgende generatie klanten helemaal geen mensen zal zijn.
OKX verkent zo een vorm van handel waarbij aan geen van beide kanten van de transactie een mens betrokken is. In dat model kan een agent een andere inhuren om een marktrapport op te stellen, een dataset op te schonen, een advertentievariant te ontwerpen of een wallet op verdachte activiteiten te controleren. Betalingen gebeuren in stablecoins, voor complexere opdrachten kan een geblokkeerde derdenrekening worden gebruikt en elke geslaagde transactie versterkt het reputatieprofiel op de blockchain.
De lancering van OKX is niet belangrijk omdat ze bewijst dat het model klaar is voor brede toepassing, maar omdat ze laat zien hoe een marktplaats voor AI-agenten eruit kan zien wanneer software zowel koper als verkoper wordt.
JPMorgan: de consument is er nog niet klaar voor
Tijdens een investeerdersconferentie merkte Marianne Lake, voormalig CEO van Consumer & Community Banking bij JPMorgan Chase, op dat AI weliswaar snel wordt ingezet om producten te zoeken en te ontdekken bij online winkelen, maar dat die adoptie zich nog niet doorzet tot de transactie zelf. “Ik denk niet dat mensen hun aankopen nu al aan agenten zullen delegeren”, zei Lake. Ze voegde eraan toe dat vertrouwen en veiligheid nog belangrijker worden zodra er geld wordt verplaatst.
Lake stelt niet dat de technologie niet zal werken. Haar punt is dat consumenten zich mogelijk al lang comfortabel voelen bij AI die zoekt, vergelijkt en aanbevelingen doet, voordat ze bereid zijn diezelfde technologie geld te laten uitgeven.
Die kloof is in de praktijk eenvoudig te begrijpen. Veel mensen zullen een AI-assistent waarderen die drie vakantieopties voorstelt. Veel minder mensen zullen bereid zijn om diezelfde assistent tijdens een vergadering 2.000 dollar te laten uitgeven aan vluchten en hotels. Zelfs met ingebouwde veiligheidsmaatregelen verandert de psychologische drempel zodra een agent niet langer alleen adviseert, maar ook handelt.
Als een AI-agent de verkeerde reis boekt, namaakgoederen koopt, het verkeerde abonnement verlengt of geld overmaakt naar een frauduleuze dienstverlener, is de cruciale vraag niet of het systeem volgens de specificaties werkte, maar wie voor het verlies opdraait.
Lake wees op de voorwaarden die de sector nog moet vastleggen: menselijke controle bij belangrijke beslissingen, transparantie over wat AI-agenten doen en een doeltreffend aansprakelijkheidskader wanneer een agent een fout maakt.
Waarom dit belangrijk is
De infrastructuur loopt inmiddels voor op de gebruikers. Betaalnetwerken, cryptobeurzen en banken bereiden zich allemaal voor op een toekomst waarin AI-agenten rechtstreeks transacties uitvoeren. Consumenten, handelaars en toezichthouders hebben echter nog geen overeenstemming bereikt over de spelregels die het vertrouwen moeten waarborgen.
Daarom is het komende jaar belangrijker dan de afgelopen maand. Als de sector kan aantonen dat betalingen door AI-agenten worden begrensd door duidelijke machtigingen, voorzien zijn van eenvoudig toegankelijke controlesporen en ondersteund worden door betrouwbare geschillenbeslechting en heldere aansprakelijkheidsregels, kan de adoptie snel versnellen.
Lukt dat niet, dan blijft de technologie indrukwekkend maar onderbenut: AI-agenten begeleiden consumenten tot aan het winkelmandje, terwijl mensen nog altijd zelf op de definitieve betaalknop klikken.
De infrastructuur was het eenvoudige deel. De winnaars in agentic commerce zullen niet de bedrijven zijn die AI leren betalen, maar de ondernemingen die mensen ervan overtuigen dat ze AI veilig geld kunnen laten uitgeven.
Disclaimer: de auteur is werknemer bij PayPal Inc. De standpunten en meningen in dit artikel zijn uitsluitend die van de auteur en vertegenwoordigen niet de standpunten of posities van PayPal Inc. of zijn gelieerde ondernemingen.
Dit artikel is geschreven door Christer Holloman en uit het Engels vertaald door Forbes.be.
