Kernpunt
President Donald Trump verklaarde zondag dat Rusland en Oekraïne hebben ingestemd met een ‘energiestaakt-het-vuren’. Hij gaf geen verdere context of details over het akkoord. Een dag eerder had hij Oekraïne nog opgeroepen ‘een nieuwe president te kiezen’, uit frustratie over de Oekraïense aanvallen op Russische dieselraffinaderijen.
Belangrijkste feiten
- Trump kondigde het akkoord zondagochtend aan op Truth Social. Hij gaf geen informatie over wanneer het werd onderhandeld of wat het precies omvat, maar stelde dat ‘beide partijen hebben ingestemd’ en waarschuwde hen: ‘Schend het niet!’
- De Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy verklaarde later dat het akkoord ‘nieuws voor mij’ was. Hij voegde eraan toe dat Oekraïne ermee zou instemmen, op voorwaarde dat Rusland hetzelfde doet.
- In het ABC News-programma This Week zei Zelenskyy eerder op zondagochtend dat hij hierover al met Trump had gesproken: ‘Wij zijn klaar voor een energiestaakt-het-vuren, waarbij beide partijen elkaars energie-infrastructuur niet aanvallen.’
- Trump haalde zaterdag uit naar Zelenskyy en pleitte voor een nieuwe Oekraïense president, tegen de achtergrond van recordprijzen voor diesel.
- Het is onduidelijk wanneer beide partijen met het staakt-het-vuren hebben ingestemd. Het Witte Huis reageerde niet onmiddellijk op een verzoek om commentaar.
Achtergrond
Trump maakte vrijdag bekend dat hij met de Russische president Vladimir Putin had gesproken over de levering van diesel aan de Verenigde Staten. De brandstofprijzen blijven er hoog, terwijl diesel van cruciaal belang is voor onder meer de landbouw- en transportsector. Volgens gegevens van GasBuddy bedraagt de gemiddelde dieselprijs in de VS 4,36 dollar per gallon, of ongeveer 1,15 dollar per liter. Dat is iets minder dan de piek van 4,49 dollar per gallon enkele weken eerder in september.
Volgens Trump stemde Rusland ermee in om de VS 300.000 ton diesel te leveren, gevolgd door nog eens 500.000 ton in november en 3 miljoen ton ‘binnen korte tijd’. Het Amerikaanse ministerie van Financiën bevestigde vervolgens dat Rusland, dat vanwege de aanhoudende oorlog in Oekraïne aan zware sancties is onderworpen, een ‘tijdelijke algemene vergunning’ krijgt om Russische diesel op de wereldmarkt te brengen.
Trump verdedigde de overeenkomst zaterdag tegenover journalisten. Volgens hem zou die leiden tot ‘enorme hoeveelheden olie die ons land binnenkomen’. Hij voegde eraan toe: ‘Ik wil president Putin daar eerlijk gezegd voor bedanken.’ Later stelde hij dat ‘de wereld olie nodig heeft en dat dit diesel is, precies wat we nodig hebben. We zijn dan ook zeer tevreden dat we die krijgen.’ Ook beweerde hij dat de olieprijzen ‘nu al als een baksteen dalen’.
Zelenskyy bekritiseerde de overeenkomst op X. Volgens hem ‘bedankte Rusland voor de opheffing van de sancties op de uitvoer van diesel door vijf zweefbommen te laten vallen op woongebouwen in Zaporizhzhia’. Daarbij kwamen twaalf mensen om het leven, onder wie drie kinderen.
In een reactie op Zelenskyy zei Trump zaterdag tegen journalisten: ‘Ik stel voor dat zij [Oekraïne] een nieuwe leider kiezen die een akkoord kan sluiten. Hij had al verschillende akkoorden kunnen sluiten, maar om de een of andere reden doet hij dat nooit.’
Cruciaal citaat
Zelenskyy zei in een eerder interview met ABC News op zondagochtend dat zijn land ‘openstaat’ voor een energiestaakt-het-vuren. ‘Val ons niet aan en dood onze kinderen niet. Wij zullen stoppen met het aanvallen van jullie dieselinfrastructuur. Ik denk dat dit een eerlijke overeenkomst is.’
De Oekraïense president stelde dat Rusland de energiesector van zijn land 196 keer heeft aangevallen, waarbij in totaal 153 burgers om het leven kwamen. Zelenskyy reageerde ook op Trumps oproep om een nieuwe Oekraïense president te kiezen. ‘Met alle respect voor president Trump: het is aan onze samenleving en onze bevolking om een leider te kiezen’, zei hij. Tegelijk benadrukte hij dat het vanwege de aanhoudende oorlog ‘moeilijk’ zou zijn om veilige verkiezingen te organiseren.
Zelenskyy verklaarde wel bereid te zijn verkiezingen te organiseren als Rusland instemt met een staakt-het-vuren van zestig dagen. ‘Zeg alstublieft tegen Putin: geef ons twee maanden, zestig dagen van een volledig staakt-het-vuren, en wij zullen verkiezingen organiseren.’
Dit artikel is geschreven door Zachary Folk en vertaald door Forbes.be met behulp van AI.
