Pijler van de Belgische kunstwereld sinds de jaren 1970, Albert Baronian was een pionier van vele stromingen.
Albert Baronian opende zijn galerij in Brussel in 1973. Al in de jaren 1970 was hij de eerste die de Arte Povera en de beweging Supports/Surfaces in België exposeerde. Hij was de eerste die in België artiesten zoals de Italiaan Gilberto Zorio, Lionel Estève en Michel Frère exposeerde. «Ik hou van alles, ik ben eclectisch,» geeft hij toe. «In het begin, ver van het figuratieve, hield ik mij aan analytische schilderkunst, aan Supports/Surfaces. In de jaren 1980 leidde een vermoeidheid van het minimalisme mij naar Berlijn, waar ik de Neue Wilde ontdekte, of Junge Wilde. Het was een figuratieve, neo-expressionistische schilderkunst, met een nadruk op kleur, iets wat ik altijd al heb gewaardeerd. In kunst is er geen vooruitgang: de thema’s, de onderwerpen zijn beperkt: portret, stilleven, landschap… Wat mij interesseert, is dat een kunstenaar iets nieuws weet te vinden in deze onderwerpen.» Tegelijkertijd, als voorzitter van de Vereniging van Belgische Galeries, ondersteunde hij de Brussels Art Fair, nu bekend als Art Brussels.
Baron of Baronian?
In 1982 opende hij een ruimte in Gent met de historische Franse handelaar Yvon Lambert, onder leiding van Chris Dercon (nieuwe directeur in 2025 van de Fondation Cartier in Parijs, Ed.). «Dit kostte ons bijna een ironische rechtszaak. We ontvingen een brief van de advocaat van baron Lambert, van de Lambert-bank (inmiddels overgenomen door ING, Ed.). Hij dacht dat we een fictief galerij hadden opgericht die de naam van de baron misbruikte. De bron van de misvatting was de laatste Franstalige krant van Vlaanderen, Le Courrier de Gand, die een drukfout had gemaakt en een tentoonstelling “bij Baron Lambert” had aangekondigd. Sindsdien ironiseren mijn vrienden: “Je bent geen baron, je bent Baronian“.
Datzelfde jaar 1982 kreeg hij bezoek van een 16-jarige aspirant verzamelaar, die zijn allereerste werk bij hem in Knokke kocht, een schilderij van Walter Swennen (recentelijk overleden, Ed.). De jonge man moest zijn moeder bellen om te vragen of zij langs kon komen om het werk te betalen. Zijn naam was… Xavier Hufkens.
In die tijd, en tot aan het begin van de jaren 2000, was «de kunst nog geen business. Handelaars, galeristen en verzamelaars namen vooral deel aan een intellectueel avontuur. De medeoprichter van de Vereniging van Actuele Kunstgalerieën van België, Ivan Lechien (galerie Cogeime), zei tegen me: “In de jaren 1960 kostte een mooi werk evenveel als een mooi paar schoenen.” Tegenwoordig is het eerder de prijs van een auto!»
Met het speculatieve groeipotentieel van wat in de jaren 2000 een echte kunstmarkt werd, ging Albert Baronian, geboren onder het teken van de Vissen, zich aanpassen…
