Opgericht in 1990 door Philippe Verdussen, heeft het architectenbureau Archi2000 zojuist de tweede fase van zijn management buy-out afgerond, waarbij 54% van het resterende kapitaal werd overgedragen aan acht nieuwe aandeelhouders, waaronder drie kinderen van de oprichter. Een familieoverdracht in twee fasen om de onafhankelijkheid en het DNA van een structuur met vijftig medewerkers, actief in Brussel en Luxemburg, te behouden.
Archi2000 is een van die Belgische architectenbureaus die de vastgoedcycli heeft doorstaan zonder ooit zijn identiteit te verliezen. Het Brusselse bureau, opgericht 35 jaar geleden door Philippe Verdussen, telt vandaag ongeveer vijftig medewerkers, elf partners, en claimt ongeveer 800.000 m² aan architectonische ontwikkelingen. Begin 2025 heeft de oprichter zijn volledige aandelen overgedragen aan een nieuwe generatie aandeelhouders, aan het eind van een overdrachtsproces dat vijf jaar eerder werd gestart. Een management buy-out bedacht als een alternatief voor de overname door een grote Europese groep.
Het keerpunt van 1996
Het verhaal van Archi2000 begint in 1990, toen Philippe Verdussen alleen zijn bureau oprichtte en een jaar later een eerste tekenaar in dienst nam. “Ik geloofde sterk in de digitalisering van de architectuur“, legt hij uit. De beginjaren waren zwaar. Zes tot zeven jaar lang richtte het bureau zich voornamelijk op privéprojecten binnen de familie- en vriendenkring. “Zoals in het begin van elk verhaal hebben we wat tegenslagen gehad en geleden“, erkent Philippe Verdussen.
De ommekeer kwam in 1996 met de overwinning in een institutionele wedstrijd voor de renovatie van het Certificat Immobilier, het oude hoofdkantoor van de CGER aan de Schuman rotonde. “Tot ieders verrassing hebben we gewonnen van grote kantoren zoals Assar, die het misschien wat licht opnamen, terwijl wij met gedurfdere ideeën kwamen“, herinnert de oprichter zich. Dit succes markeerde het begin van een tweede periode, die van de groei in de kantorenmarkt.
Tussen 1996 en 2010 ontwikkelde Archi2000 zijn expertise in nieuwbouw en renovatie van kantoren. Het bureau verwierf een plek bij grote klanten in de vastgoedsector: Immobel, Besix, CFE, Burco. “Onze klanten waren alle belangrijke spelers in vastgoed: ontwikkelaars, opdrachtgevers. De sneeuwbal begon te rollen“, vat Philippe Verdussen samen.
Een bewezen aanpassingsvermogen
Toen de kantorenmarkt begin 2011-2012 instortte, moest het bureau zichzelf opnieuw uitvinden. “We moesten onze klanten laten zien dat we ook woningen konden doen“, benadrukt Philippe Verdussen. Met dezelfde opdrachtgevers leerde Archi2000 zich in de residentiële sector te ontwikkelen en positioneerde zich als een pionier in het ombouwen van kantoorruimtes naar woningen in Brussel.
Tegelijkertijd bouwde het bureau zijn erfgoedexpertise op. Sinds 2004 zorgt het voor de restauratie van de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen, een langlopende samenwerking met de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen. “Het is echt een klant van 20 jaar“, merkt Philippe Verdussen op. Andere iconische projecten zijn Tour & Taxis, waar Archi2000 heeft bijgedragen aan het redden van de sloop en de restauratie van de eerste twee historische gebouwen, de Europese School nr. 4 (2.200 kinderen in een oude kazerne) en het Bordetinstituut in Erasme, 100.000 m² gewijd aan kankeronderzoek en -behandeling, geleverd in 2021-2022. “Het was ons eerste grote ziekenhuis, en een ziekenhuis is per definitie erg complex“, onderstreept de oprichter.
Het bureau heeft ook een bloeiperiode in de audiovisuele wereld doorgemaakt, met de realisatie van de hoofdkantoren van Rossel, de VRT, de RTBF in Luik en RTL in Luxemburg. Referenties die de sectorale diversificatie illustreren van een structuur die bewust uitsluitend gericht blijft op architectuur.
De MBO in plaats van overname
Vanaf 2019, toen Philippe Verdussen vijfenzestig jaar oud was, begon hij na te denken over opvolging. Hij raadpleegde Deloitte om eventuele Europese kopers te identificeren. “We kwamen uit op vier bureaus die geïnteresseerd waren in de overname of absorptie van Archi2000: Fransen, Nederlanders en een Belg“, vertelt hij.
Maar uiteindelijk besloot de oprichter het niet te doen. “Ik vroeg me af of ik vijf jaar van mijn leven wilde doorbrengen onder de instructies van een grotere structuur“, bekent hij. In de architectuurwereld brengt fusie specifieke risico’s met zich mee: verlies van beslissings- en creatieve macht, verschillende IT-systemen, zware rapportage. “Ik vond dat het niet de weg was die me aansprak“, besluit Philippe Verdussen.
Hij richtte zich vervolgens intern: zijn drie kinderen in de onderneming en de architecten die hij had uitgekozen vanwege hun veelzijdigheid en complementariteit. “Ik dacht dat ik diep van binnen alles intern had om te doen wat ik voor ogen had“, legt hij uit. Een management buy-out is gestructureerd met hulp van specialisten. In een eerste tranche draagt Philippe Verdussen 46% van zijn aandelen over.
Er opent zich een overgangsperiode van vijf jaar. “De jongeren hebben nieuwe methodes ingevoerd, een directiecomité opgericht. We zijn overgestapt op een meer collegiale, participatieve leiding, in plaats van een hiërarchische structuur waar alles via de baas gaat“, beschrijft de oprichter. De nieuwe praktijken worden geëvalueerd en getest in een moeilijke context: na Covid, de crisis in Oekraïne, de inflatie en de explosie van grondstofprijzen die de klanten van het bureau onder druk zetten. “Al onze klanten, alle grote projectontwikkelaars en ontwikkelaars, hebben behoorlijk geleden in deze periode, en wij met hen“, erkent Philippe Verdussen.
Een tweede fase voltooid begin 2025
Ondanks deze turbulenties achtte de oprichter begin 2025 het moment rijp om de overige 54% over te dragen. “Ik was er niet zeker van dat de jongeren na deze moeilijke periode nog even enthousiast zouden zijn. Maar ik was ervan overtuigd dat we eind 2025 zouden opveren en betere tijden zouden beleven“, legt hij uit. Recente signalen geven hem gelijk: “De afgelopen twee of drie maanden hebben we enkele mooie dossiers getekend. Tot mijn grote tevredenheid hebben ze allemaal ja gezegd, zij zijn allen bereid om de resterende 54% over te nemen.”
De operatie, gefinancierd met de steun van bankiers, vormt een aanzienlijke inspanning voor de overnemers. Archi2000 telt nu acht nieuwe aandeelhouders: vier architecten en vier niet-architecten, waaronder drie kinderen Verdussen. Arthur, de oudste, afkomstig uit de evenementenwereld en met een master in bedrijfsbeheer, kwam bij het bureau om het commerciële gedeelte en de communicatie te ontwikkelen. Een zus werkt ook in de structuur, terwijl een broer architect is. “Als men praat over familieoverdracht, is het ook een beetje poëtisch om te zeggen dat de vader begon, en dat het nu de kinderen zijn die de fakkel overnemen“, observeert Arthur Verdussen.
Philippe Verdussen blijft voorzitter van de raad van bestuur tot eind december, om de overgang te begeleiden. “Ik vond dat de management buy-out de enige manier was om het huis in zijn oorspronkelijke staat te behouden“, vat hij samen.
Een DNA gericht op transformatie en duurzaamheid
Voor Arthur Verdussen vertegenwoordigt het overnemen van Archi2000 “een dubbele uitdaging”. “Het is een enorme eer en het is opwindend om deze uitdaging aan te gaan, om te kunnen voortbouwen op hetgeen mijn vader in 35 jaar heeft opgebouwd“, vertrouwt hij toe. Het bureau beschikt over sterke troeven: een erkend merk, opgebouwde knowhow, bewezen procedures en normen. “We hebben de afgelopen jaren, voorafgaand aan de volledige overdracht, een hele reeks procedures, sjablonen, normen ontwikkeld, zodat we uiteindelijk een zeer gestructureerd bureau zijn geworden, dat uitstekende gebouwen kan maken omdat we goed op de hoogte zijn van de prijzen, bouwmethoden“, beschrijft Arthur Verdussen. “Dat maakt deel uit van ons DNA en dat blijft“, verzekert hij.
Dit DNA is gebaseerd op een zeldzame expertise in België: de transformatie van gebouwen, of het nu gevels, constructies of herbestemmingen betreft. Deze vaardigheid is gebaseerd op een team van technisch personeel en ontwerpers dat als stevig en veelzijdig wordt omschreven. Na ooit tot zeventig medewerkers te hebben gehad, heeft het bureau in moeilijke tijden zijn personeelsbestand aangepast om de kwaliteit boven kwantiteit te verkiezen.
“Ik zou zeggen dat de grote uitdaging voor mij in de komende jaren duurzaamheid is, milieu, meer renoveren en transformeren dan slopen en heropbouwen“, stelt Philippe Verdussen vast. De twee speerpunten van het bureau blijven woningbouw en kantoren, of het nu nieuwbouw, renovatie, herbestemming of restauratie betreft. De ziekenhuizensector en horeca vormen groeipijlers, met verschillende hotelprojecten in uitvoering in Brussel.
Vooruitzichten: Luxemburg, Belgische regio’s en strategische wedstrijden
De nieuwe directie streeft voortzetting van de geografische ontwikkeling na die begonnen is. Archi2000 heeft sinds 2019 een team in Luxemburg, waar het bureau onder andere het toekomstige hoofdkantoor van het Luxemburgse Rode Kruis realiseert.
In België wil het bureau zijn aanwezigheid in het hele land versterken: “Ik vind dat het spannend is om ons open te stellen voor andere horizonten en landen. Frankrijk ligt vlakbij en de Fransen hebben de neiging om Belgische architecten te waarderen“, benadrukt Arthur Verdussen. “Het is iets dat we proberen te ontwikkelen: meer aanwezig zijn in Wallonië, meer aanwezig zijn in Vlaanderen (ook al hebben we een klein bedrijf aan zee). Dit zijn lopende uitdagingen die tijd vergen“, verduidelijkt hij.
Arthur Verdussen is ook verantwoordelijk voor de wedstrijdsectie, een strategische maar risicovolle component van de activiteit. “We doen eraan mee, maar niet veel, want het is altijd zeer risicovol: we kunnen zes of zeven maanden werken zonder betaald te worden“, geeft hij toe. “In deze wedstrijdstrategie denk ik dat we ook moeten weten om met de juiste mensen in zee te gaan. Soms met andere architecten die vaardigheden hebben die we zelf niet hebben“, voegt hij toe, verwijzend naar deelname aan de wedstrijd voor het Nationaal Stadion in Brussel naast een Franse architect.
Toch wordt de ontwikkeling omkaderd door een voorzichtige filosofie. “Ik houd er niet van om het zekere voor het onzekere te verlaten, om geen risicovolle wedstrijden te doen als we tevreden klanten hebben. Ik geef de voorkeur aan om zorg te dragen voor onze bestaande klanten en opnieuw met hen in zee te gaan“, tempert de patriarch.
Arthur Verdussen, die gepassioneerd is over sport, zou het bureau graag zien investeren in de sportinfrastructuursector: padelclubs, voetbalvelden, sportcomplexen. “Het zijn uitdagingen die me enorm enthousiast maken“, erkent hij, terwijl hij toegeeft dat deze projecten zeldzamer blijven in vergelijking met kantoren of woningen.
De management buy-out van Archi2000 illustreert een nog minderheidspad van overdracht in de architectuursector, waar fusies met grote groepen de norm blijven. Door zijn onafhankelijkheid te behouden en een nieuwe generatie aandeelhouders met complementaire profielen te betrekken, gokt het Brusselse bureau op continuïteit in vernieuwing. De komende maanden zullen uitwijzen of deze collegiale governance, getest in de storm, erin slaagt om de kansen van een herstellende markt om te zetten.
