Frédéric de Mévius, historisch aandeelhouder van AB InBev en voormalig directeur van het investeringsfonds Verlinvest, richt zijn energie vandaag op de klimaattransitie via het fonds Planet First Partners. De ervaren investeerder kijkt met een scherpe blik naar de wereldeconomie, die vooral de laatste jaren sinds de verkiezing van Donald Trump stevig door elkaar is geschud.
Zijn bril benadrukt de levendige blik. Frédéric de Mévius, intussen in de zestig, kijkt terug op een rijke carrière als zakenman en investeerder. Maar dit laatste avontuur ligt hem bijzonder na aan het hart. “In 2000 kregen we op onze familieboerderij bij Namen te maken met een waterprobleem”, vertelt hij. “We zaten meer dan een kilometer van de leiding, dus besloot ik een put te graven.” Zo vond Frédéric de Mévius wel water, “maar dat zat vol nitraten en pesticidenresten, waardoor het ongeschikt was voor menselijke of dierlijke consumptie. We bewerkten dat land al tientallen jaren en ik besefte dat we daar verantwoordelijkheid voor droegen.” Die ongelukkige ontdekking zette hem aan het denken “over de manier waarop we ons land bewerkten, maar ook, meer in het algemeen, over de impact van landbouw op ecologie, biodiversiteit en bodemgezondheid. Tien jaar later, nadat we volledig overschakelden op biologische teelt, waren de nitraat- en pesticidenwaarden bijna tot nul gezakt. Tien jaar lijkt lang in een mensenleven, maar het is niets in de tijd van de mensheid.»
Betekende dit verhaal een keerpunt?
Toen ik Verlinvest verliet, wist ik wat mij te doen stond: ondernemers steunen die duurzaamheid en het klimaat centraal stellen. Zo ontstond Planet First Partners. Belfius was onze eerste financier, gevolgd door een groep investeerders. Samen haalden we 450 miljoen dollar op.
Wat is de belangrijkste les die u als investeerder hebt geleerd?
Ik zou zeggen dat mensen centraal moeten staan in elk project. We komen niet zomaar met een cheque aanzetten en zeggen tegen ondernemers: “Alsjeblieft, we zien elkaar over zes maanden of een jaar weer.” We werken samen met hen. Het belangrijkste is daarom het creëren van een ecosysteem rond mensen die ondernemen.
Nochtans levert kapitaal vandaag nog steeds het meeste op.
Dat is inderdaad iets wat mij altijd al bezighoudt. Natuurlijk moeten mensen die risico’s nemen, daarvoor beloond worden, maar ik heb altijd geloofd dat teams extreem gemotiveerd moeten zijn om waarde te creëren. Daarom ben ik een groot voorstander van gedistribueerd kapitalisme. Het is een vergissing wanneer een investeerder 80 tot 90% van de waardecreatie opeist.
Investeerders kunnen soms hebzuchtig zijn, maar dat geldt ook voor overheden, zeker in België.
In België zijn de overheidskosten een groot probleem. Zoals in veel grote organisaties ontbreekt bij overheden de reflex om zichzelf in vraag te stellen, zich te vernieuwen en efficiënt te werken. Dat is niet alleen in ons land een probleem, maar de inefficiënties zijn enorm. Ze vergroten de rol van de staat in de economie, zonder de burger efficiëntie te bieden.
De federale regering heeft zich deze zomer uitgesproken voor een belasting op vermogenswinsten.
Dat lijkt me niet onredelijk. Wat wel gevaarlijk wordt, is wanneer de totale belastingdruk zo hoog is dat die het particuliere initiatief fnuikt. We zitten dicht bij dat punt. En dat dwingt burgers soms om te kiezen waar ze gaan werken.
Hebt u die keuze gemaakt?
Ik wel. Ik zal er niet in detail op ingaan, maar tot vorig jaar woonde ik als Belgisch staatsburger in Londen om Planet First Partners op te richten. Vandaag woon ik opnieuw in België en reis ik vanuit Brussel de wereld rond.
Hoe beoordeelt u de eerste maanden van de nieuwe federale regering?
De premier toont vastberadenheid en opmerkelijke intelligentie in het besturen van het land. Maar ook hij stuit helaas op institutionele traagheid die moeilijk te doorbreken is. De hervormingen hebben te weinig impact gehad op de werking van de staat. We hebben te veel bestuursniveaus.
Bent u optimistisch of pessimistisch over de toekomst van het land?
Ik zie veel uitzonderlijk onderzoek en ondernemers van wereldklasse, aan Nederlandstalige en Franstalige kant. De grote uitdaging is om hen voldoende middelen te geven, zodat ze niet in de verleiding komen om naar andere regio’s zoals de Verenigde Staten te verhuizen. En dat is meer een kwestie van beschikbaarheid van kapitaal. Er is momenteel een aanzienlijk tekort aan financiering voor innovatie, in alle sectoren.
Hoe komt dat?
Er ontbreekt een echte geïntegreerde Europese kapitaalmarkt en dat verhindert snelgroeiende bedrijven om voldoende financiering te verkrijgen. Daardoor zijn de kapitaalkosten tegenwoordig extreem hoog. Voor investeerders kan dat best interessant zijn, maar voor ondernemers zijn de waarderingsverschillen tussen Europa en de Verenigde Staten een handicap. Steeds vaker zie ik investeerders, die ik als uiterst relevant zou omschrijven, zich herpositioneren in Europa om kansen te grijpen, Europese ondernemers te ondersteunen en hen vervolgens de sprong naar de Verenigde Staten te laten maken, waar ze hoger gewaardeerd worden. Willen we die bedrijven in Europa houden, dan moeten we een Europese kapitaalmarkt ontwikkelen die verder gaat dan nationale markten. Daarbij hebben we een troef: het onderzoek van Europese universiteiten. Die moeten we verstandig uitspelen nu de Verenigde Staten aan hun universiteitsmodel morrelen. Zelfs als dat maar twee of drie jaar duurt, zal dat een aanzienlijke impact hebben op het vlak van onderzoek en innovatie.
Nu we het toch over de Verenigde Staten hebben…
Hoewel zijn aanpak me niet bevalt, ben ik het niet oneens met sommige ideeën van Donald Trump. Hij maakt echter een aantal grote fouten. Een tarievenoorlog op goederen, terwijl diensten buiten schot blijven, is onzin. Electoraal gezien werkt dat misschien goed, maar economisch houdt dat geen steek. De vraag blijft immers elastisch, waar ook ter wereld. Daarom geloof ik dat repatriëring van de productie naar de Verenigde Staten onvermijdelijk zal leiden tot aanzienlijke inflatie, vooral ook in combinatie met het zeer strenge anti-immigratiebeleid dat hele sectoren zoals landbouw, horeca en diensten van arbeidskrachten berooft. Die sectoren gaven mensen onderaan de sociale ladder toegang tot spaargeld en onderwijs. Op middellange termijn baart dat zorgen. Een ander aspect is de flagrante achteruitgang van de democratie in de Verenigde Staten. De rechterlijke onafhankelijkheid verzwakt, checks-and-balances verdwijnen. Het bombarderen van Iran zonder goedkeuring van het Congres was volkomen ongezien. En niemand greep in. Dat is een zorgwekkend verlies van echte democratie.
“Wie denkt dat de Verenigde Staten altijd bereid zijn om Europa te steunen, gaat voorbij aan de geschiedenis”
Donald Trump luidt ook het einde van het multilateralisme in.
Multilateralisme en handel zijn de twee hoekstenen van vrede. Vandaag zien we het tegendeel: er worden duidelijk blokken gevormd en dat maakt de wereld risicovoller. Europa staat voor beslissingen die het zelf moet nemen, met name op het gebied van defensie en energie. De tijd dringt. Wie denkt dat de Verenigde Staten altijd bereid zijn om Europa te steunen, gaat voorbij aan de geschiedenis. Zelfs tijdens de Tweede Wereldoorlog moest Churchill ongelooflijk hard lobbyen om de Amerikanen mee te krijgen, die ons uiteindelijk te hulp kwamen. Die geruststelling heeft ons de afgelopen 80 jaar gemakzuchtig gemaakt. We hoefden immers geen verantwoordelijkheid te nemen.
