Kunstmatige intelligentie vindt stilaan haar weg naar het Belgische bedrijfsleven. De toepassingen worden steeds breder en bedrijfsleiders tonen duidelijk meer ambitie om AI in te zetten. Toch blijven de concrete investeringen en strategische plannen voorlopig eerder beperkt. Dat blijkt uit de nieuwste Bedrijvenbarometer van BDO Belgium, uitgevoerd door onderzoeksbureau IVOX bij 438 Belgische bedrijfsleiders.
Hoewel AI vandaag al zichtbaar aanwezig is in tal van bedrijven, blijft de technologie voor veel organisaties nog vooral een experiment. Belgische ondernemingen verkennen de mogelijkheden, testen toepassingen uit en zoeken naar concrete efficiëntiewinsten, maar grootschalige implementaties blijven voorlopig uitzonderlijk. Vooral automatisering en klantendienst trekken de kar, terwijl bedrijven tegelijk worstelen met vragen rond strategie, veiligheid en verantwoordelijkheid.
Interesse in AI groeit, maar voorzichtig
Op papier lijkt de interesse in AI groot. Meer dan één op de drie Belgische bedrijven (36%) wil dit jaar extra investeren in digitalisering en artificiële intelligentie. Toch bevindt een groot deel van de ondernemingen zich nog in een verkennende fase.
Bedrijven beoordelen hun huidige gebruik van AI gemiddeld met een score van 5,4 op 10. In de komende jaren verwachten ze dat cijfer te zien stijgen naar 6,2 op 10. De vooruitgang is dus zichtbaar, maar verloopt geleidelijk. Zelfs volgens de bedrijven zelf zal AI op korte termijn nog geen ingrijpende transformatie veroorzaken.
Beperkte budgetten voor AI
Dat voorzichtige enthousiasme vertaalt zich ook in de budgetten. Hoewel AI steeds vaker opduikt in strategische discussies, blijft het aandeel van de IT-budgetten dat naar AI gaat voorlopig beperkt. Zo zegt 58% van de ondervraagde bedrijfsleiders minder dan 10% van hun IT-budget in AI te investeren. Slechts 16% van de bedrijven gaat boven die grens. Veel ondernemingen experimenteren vandaag dus vooral met AI, zonder al massaal te investeren in grootschalige uitrol.
Ook op het vlak van strategie blijft de aanpak vaak beperkt. Meer dan de helft van de bedrijven (56%) geeft toe nog geen duidelijke AI-strategie te hebben. Tegelijk zegt 34% daar wel al actief aan te werken. Volgens BDO ontwikkelt AI zich in veel bedrijven momenteel sneller in de praktijk dan op strategisch niveau.
AI beperkt zich niet langer tot chatbots
In de praktijk zetten bedrijven AI vooral in waar snel efficiëntiewinsten mogelijk zijn. Operationele processen staan bovenaan de lijst met 33%, gevolgd door klantendienst met 32%. Marketing volgt met 30%, terwijl ook HR (25%) en finance (20%) steeds vaker AI-toepassingen integreren.
Dat de verschillen tussen afdelingen relatief klein zijn, toont volgens BDO aan dat AI zich stilaan doorheen de volledige organisatie verspreidt.
“Bedrijven beginnen AI vaak te gebruiken op plaatsen waar snel efficiëntiewinsten mogelijk zijn, zoals operations en klantendienst. Tegelijk zien we dat AI steeds breder wordt ingezet, van marketing en finance tot HR”, zegt Ignace Robberechts, Chief AI Officer bij BDO Belgium.
Vandaag blijven vooral automatiseringstools populair. Chatbots en virtuele assistenten worden al gebruikt door 22% van de bedrijven, terwijl nog eens 33% plant om ze binnenkort te implementeren.
De automatisering van repetitieve taken lijkt zelfs nog sneller terrein te winnen. Ook daar gebruikt vandaag 22% van de bedrijven AI-oplossingen, maar liefst 42% plant zulke toepassingen in de nabije toekomst uit te rollen.
Daarnaast verschijnen ook meer geavanceerde toepassingen op de radar, zoals gepersonaliseerde marketingcampagnes, lead scoring en predictief onderhoud van machines en voertuigen. AI wordt daardoor steeds vaker gezien als een analyse- en voorspellingsinstrument, en niet enkel als een tool voor automatisering.
“Veel organisaties gebruiken AI vandaag vooral voor automatisering, maar dat is slechts een eerste stap”, zegt Robberechts. “De echte meerwaarde zit in het analyseren van grote hoeveelheden data en het ondersteunen van betere beslissingen.”
Menselijke vaardigheden worden belangrijker
Opvallend is dat bedrijfsleiders menselijke vaardigheden net belangrijker vinden naarmate AI sterker doorbreekt. De meest gevraagde competentie blijkt niet technisch, maar kritisch denken. Bijna de helft van de respondenten (47%) vindt het essentieel dat medewerkers AI-resultaten kritisch kunnen beoordelen. Creativiteit volgt met 37%, terwijl leercapaciteit en aanpassingsvermogen goed zijn voor 36%. Ook communicatievaardigheden worden belangrijker geacht, met 32%.
Volgens het rapport zal de waarde van AI in sterke mate afhangen van de menselijke capaciteit om resultaten correct te interpreteren, te controleren en toe te passen. Ook samenwerking tussen verschillende disciplines (27%) en leiderschapsvaardigheden (23%) worden gezien als cruciale competenties in een AI-gedreven werkomgeving.
Zorgen rond veiligheid en verantwoordelijkheid blijven groot
Tegelijk blijven veel bedrijven voorzichtig door de risico’s die aan AI verbonden zijn. De grootste bezorgdheid draait rond gegevensveiligheid en vertrouwelijkheid. Eén op de twee bedrijven noemt dat als belangrijkste risico. Daarnaast maken ondernemingen zich zorgen over verantwoordelijkheid bij fouten van AI-systemen (40%), technologische afhankelijkheid (39%) en juridische complexiteit (33%).
Ook mogelijke jobverliezen blijven een aandachtspunt. Bijna een derde van de respondenten (31%) noemt dat als bezorgdheid, al blijven veiligheid en aansprakelijkheid voorlopig de grootste drempels voor verdere adoptie van AI.
