Sinds zijn oprichting in 2011 heeft Hannibal Books, met vestigingen in Veurne en Antwerpen, een plaats verworven in de selecte wereld van kunstuitgeverijen. De groei van de uitgeverij houdt gelijke tred met die van grote spelers als het Franse Assouline en het Duitse Taschen. 

Hannibal Books ontleent zijn naam aan de legendarische Carthaagse generaal Hannibal, die met zijn olifanten de Alpen overstak en het machtige Romeinse Rijk op zijn grondvesten deed schudden. Die gewaagde mediterrane confrontatie uit de oudheid fascineerde Gautier Platteau, directeur van de uitgeverij, zozeer dat hij koos voor een olifant als logo. 

Gautier Platteau werkte eerder al aan publicatieprojecten met fotograaf Stephan Vanfleteren (tentoongesteld in 2024 in Hangar, Brussel) en besloot een stap verder te gaan. “De oorspronkelijke ambitie was om boeken over fotografie en kunst te produceren en samenwerkingen met musea aan te gaan. Het werk van een curator lijkt erg op dat van een uitgever. Het ideale scenario voor een uitgever van kunstboeken is om een boek en een tentoonstelling te combineren. Een curator creëert een verhaal in een fysieke ruimte, terwijl een uitgever de vertaalslag maakt naar papier. Als historicus gaat het mij niet enkel om esthetiek, maar ook om relevantie en of de inhoud en de context blijven hangen.” 

“Hoe meer je internationaliseert, hoe langzamer het commerciële circuit” 

De financiële economie van een boek is een delicaat evenwicht: “De eerste tien jaar gaven we vrij winstgevende boeken uit, waarbij de winst opnieuw in projecten werd geïnvesteerd”. Omdat de Belgische markt te klein is, moest Hannibal Books vanaf het begin internationaal actief zijn. “Maar hoe internationaler je werkt, hoe langzamer het commerciële circuit is. Tussen het ontwerp, het drukken, de publicatie, de wereldwijde distributie, de aankoop door boekhandelaars en de return on sales kunnen
18 maanden verstrijken.”   

Met andere woorden, om te kunnen groeien had het bedrijf de steun van een aandeelhouder nodig. In 2021 werd Katoen Natie Group, een wereldwijd logistiek bedrijf gevestigd in Antwerpen en ook actief in de opslag van werken uit privé- en openbare collecties, 100% aandeelhouder. Sindsdien vormt Gautier Platteau een managementduo met Wim Ledegen, die als kaderlid van Katoen Natie Art zeer bedreven is in verkoopnetwerken en een beslissende rol speelt in de distributie, de levensader van elke uitgeverij. Inmiddels bestaat het team uit negen vaste medewerkers die projecten, art direction en verkoop coördineren, en een netwerk externe medewerkers. De boeken verschijnen in het Nederlands, Engels, Frans en Duits, waarvan sommige worden verspreid in samenwerking met buitenlandse uitgeverijen zoals Flammarion, Éditions Xavier Barral, Textuel en In-Fine in Frankrijk, Thames & Hudson in het Verenigd Koninkrijk en Rizzoli in Italië. “We werken ook regelmatig samen met Belser Verlag in Stuttgart, onze partner voor de DACH-landen (Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland).” 

In 2023 was het boek over Vermeer bij de tentoonstelling in het Rijksmuseum in Amsterdam met meer dan 120.000 verkochte exemplaren wereldwijd het bestverkochte kunstboek. “De vraag naar tickets voor de tentoonstelling was waarschijnlijk tien keer groter dan het aanbod en dat gaf het boek extra aantrekkingskracht. Ik denk dat Vermeers introspectieve schilderijen, die rust en kalmte oproepen, veel mensen wereldwijd raakten…” 

Partners- verzamelaars 

De eigenaars van Katoen Natie Group, de Antwerpenaar Fernand Huts en zijn familie, zijn toonaangevende kunstverzamelaars. Zo hebben zij onder meer de Phoebus Foundation opgericht, die hun collectie huisvest en onderzoek financiert, werken restaureert, tentoonstelt en catalogi publiceert: “In 2019 werkten we voor het eerst samen in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Toen de Phoebus Foundation in 2024 verschillende werken had uitgeleend aan het Louvre voor de tentoonstelling Figures du Fou, publiceerde Hannibal Books een boek over het onderwerp: Zot & zotter in de Vlaamse schilderkunst.” De eerste samenwerking tussen de Phoebus Foundation en Hannibal Books, getiteld Blind Date, was de catalogus van een tentoonstelling over zestiende- en zeventiende-eeuwse Vlaamse portretkunst in het Snijders&Rockoxhuis, het Antwerpse privémuseum waar ooit de schilder Frans Snijders woonde. Over enkele jaren zal de Phoebus Foundation haar collectie tentoonstellen in de Boerentoren, de Antwerpse art-decotoren. 

“Om een kunstboek uit te geven moet je investeren, risico’s nemen en samenwerken met partners zoals musea, privécollecties, stichtingen, enzovoort”. Hoe groot is dat risico? “Het ontwerpen, drukken en distribueren van een boek kan tussen de 50.000 en 100.000 euro kosten, afhankelijk van de omvang van het project. Als het boek meertalig is en een grote oplage heeft, liggen de kosten al gauw boven de 150.000 euro. Voor de distributie hebben we partners in de Verenigde Staten (ACC Art Books), het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk (Inter Art), Spanje (Machado), Duitsland/Oostenrijk/Zwitserland (Belser), Scandinavië en Italië.” 

Hannibal Books werkt momenteel aan nieuwe boeken over Anton Corbijn (Fotografiska Stockholm/Berlijn), Les Très Riches Heures du Duc de Berry (met het Château de Chantilly), Arcimboldo voor het Kunsthistorisches Museum in Wenen en verschillende boeken in samenwerking met het Stedelijk Museum en het Rijksmuseum in Amsterdam. “We werken ook voor het gloednieuwe Rotterdamse museum Fenix, een initiatief van de Nederlandse stichting Droom en Daad.” Surf Tribe, Stephan Vanfleterens fotoboek gewijd aan surflegendes, wordt elk jaar herdrukt en bijna alle exemplaren worden verkocht: “Van dat type boek verkopen we meer dan 1.500 exemplaren in de Verenigde Staten, onze tweede grootste markt na Europa. Ons boek over de fotograaf Ara Güler (over wie er sinds november 2024 een tentoonstelling loopt in Qatar Museums, nvdr), Ara Güler – A Play of Light and Shadow, verkoopt goed in Turkije en het net gepubliceerde boek Draw the World Awake, over het werk van modeontwerper Walter Van Beirendonck verkoopt dan weer goed in Japan en Korea.” 

Een vruchtbare niche 

Hannibal richt zich op een niche van drie redactionele pijlers: fotografie, hedendaagse kunst en beeldende kunst. Het is het hele kunstboek, en in een wereld die gedomineerd wordt door grote uitgeversgroepen is het beter om onze niche te behouden. We zijn dus niet van plan om een algemene uitgeverij te worden. 

“Het aantal fysieke boekhandels neemt af, waardoor museumwinkels des te belangrijker worden” 

Dankzij  dit krachtige distributienetwerk behoren we al tot de eerste groep kunstuitgevers. Het directe contact met klanten is een andere grote uitdaging. “Algemene boekhandels investeren niet meer echt in kunstboeken en verkopen liever bestsellers. Het aantal fysieke boekhandels neemt af, waardoor museumwinkels des te belangrijker worden. Daarom verkennen we een aantal ideeën voor directe verkoop, nauwere samenwerking met musea en het openen van een boekhandel in Antwerpen.” 

“Kortom, Hannibal Books is een haute couture-uitgeverij die gaat voor de inhoud en tijdloosheid.” Dat betekent ook streven naar exclusiviteit en uniciteit door samenwerking met hedendaagse kunstenaars en fotografen om boeken uit te geven met een zeefdruk of een reeks foto’s: “Ons boek over Walter van Beirendonck is bijvoorbeeld beschikbaar met een luxefoedraal en een gesigneerde, genummerde poster. Zo bieden we mensen een betaalbare manier om een uniek kunstwerk in huis te halen.”