De “Vehicle as a Service” (Voertuig als Dienst – VaaS) doet geleidelijk zijn intrede in de autowereld. Ver van het vervangen van de klassieke koop of lease, berust dit model op het idee dat het gebruik van de auto op termijn belangrijker kan worden dan het eigendom. Flexibele abonnementen, allesomvattende formules, autodelen of integratie in mobiliteitsaanbiedingen: dit zijn allemaal pistes die een evolutie schetsen die nog in de kinderschoenen staat, maar vol belofte is. Deze artikelenreeks wilt deze nieuwe benaderingen ontcijferen, hun economische en maatschappelijke impact en de perspectieven die ze openen voor zowel bestuurders als bedrijven. Laten we beginnen met een schets van het concept en enkele van zijn effecten.
De Vehicle as a Service (VaaS) is gebaseerd op een eenvoudig principe: toegang tot een auto bieden voor een bepaalde periode, zonder aankoop. Dit model is een evolutie naar gebruik in plaats van bezit, afgestemd op de verwachtingen van consumenten (vooral onder jongere generaties) die nu al andere vormen van mobiliteit verkiezen. We zien dit vooral bij het toenemen van deelautodiensten zoals Cambio, Poppy, enz.
“Gezien deze ontwikkelingen integreren autoconstructeurs geleidelijk VaaS in hun strategie. Het resultaat: meer nadruk op duurzaamheid, de levenscyclus van voertuigen, hergebruik van onderdelen en het benutten van slimme data om wagenparkbeheer te optimaliseren“, verduidelijken de experts van JATO, data- en analyseleveranciers voor de autosector.
Flexibele en gevarieerde formules
In tegenstelling tot klassieke leasing, onderscheidt VaaS zich door zijn flexibiliteit. Verschillende opties bestaan:
- autodelen, via uurs of dagverhuur
- autopabonnementen, met een aanpasbaar maandabonnement
- verhuur op aanvraag, voor occasioneel gebruik zonder lange termijnverplichting.
“Deze oplossingen herdefiniëren de relatie met de auto door de financiële last van de aankoop te verlichten en de toegangsmogelijkheden te diversifiëren“, wordt nog toegevoegd bij JATO.
Een herbekeken levenscyclus
Traditioneel behoorde een auto tot één eigenaar alvorens na enkele jaren te worden doorverkocht. Bij VaaS wordt het gebruik gedeeld door meerdere opeenvolgende bestuurders, waardoor de gebruiks- en rendementspercentages worden geoptimaliseerd. De analisten bij JATO benadrukken: “Dit dwingt fabrikanten om hun aanpak te herzien, met focus op: robuustere ontwerpen voor intensief gebruik, standaardisatie van onderdelen voor eenvoudige vervanging, integratie van gerecycleerde materialen om de koolstofvoetafdruk te verminderen. Herconditionering wordt zo een belangrijke hefboom“.
Renault, met zijn Renew-programma, illustreert deze trend om de levensduur van voertuigen te verlengen met meerdere gebruikscycli. “De ontwikkeling van elektrische auto’s versterkt deze logica nog meer, met de noodzaak om batterijen te recyclen of repareren en ruiloplossingen te bedenken om de winstgevendheid te verhogen“.
Een evoluerende vraag
De gedragingen van automobilisten weerspiegelen deze transitie. Volgens een in 2023 door JATO uitgevoerd onderzoek:
- overweegt een derde van de 18-34-jarigen en een kwart van de 35-54-jarigen een auto-abonnement in plaats van een aankoop
- bij de 55-plussers blijft de gehechtheid aan bezit sterk, maar groeit de interesse voor alternatieven.
“Deze dynamiek wijst op een verhoogde zoektocht naar flexibiliteit en eenvoud, ver weg van de lasten van onderhoud, financiering of waardevermindering die gepaard gaan met aankoop“, voegt men bij JATO toe.
Naar een complementair model naast bezit
Analisten stellen gerust: “VaaS betekent niet het einde van het auto-eigendom. Veel bestuurders blijven de voorkeur geven aan aankoop voor redenen als vrijheid en veiligheid. Maar het biedt zich aan als een aanvullende oplossing, geschikt voor flexibele mobiliteitsbehoeften en duurzaamheidseisen“.
Voor constructeurs is de uitdaging duidelijk: deze nieuwe gebruiksmodellen integreren, klanten binden met innovatieve diensten en een aanbod creëren dat bezit combineert met toegang op aanvraag. Uiteindelijk kan de balans tussen deze twee benaderingen de toekomst van de auto bepalen: meer verantwoordelijke, meer verbonden en meer gebruikergeoriënteerde mobiliteit.
