“Mode was meer dan vijf decennia lang mijn leven”, zegt Dries Van Noten, in een exclusief gesprek met Forbes. “En ik wist dat we op een bepaald moment de juiste mensen zouden moeten vinden om het verder te dragen.” Die reflectie leidde tot een bredere vraag die de kern van een nieuw project zou vormen: Fondazione Dries Van Noten.
Zeven à acht jaar geleden begon Dries Van Noten bewust na te denken over de toekomst. Niet alleen over die van zijn modehuis, maar ook over zijn persoonlijke leven met partner Patrick Vangheluwe. “Wat kan mijn creatieve leven nog meer worden?” Parallel aan die existentiële overweging groeide een idee dat al langer sluimerde. Van Noten was altijd omringd door makers, van kleermakers in zijn familie tot de vele ambachtslieden met wie hij doorheen de jaren samenwerkte. “Hun handen dragen een intelligentie die machines niet kunnen repliceren”, benadrukt hij. Tegelijk werd het besef steeds urgenter dat vakmanschap kostbaar én kwetsbaar is. “De Fondazione is niet ontstaan uit nostalgie”, zegt hij, “maar uit de wens om iets terug te geven: een plek waar ambacht kan bestaan in dialoog met het heden en de toekomst.”
“Een stap terugzetten uit het meedogenloze ritme van de mode was nooit bedoeld als volledig stoppen”, legt hij uit. “Zodra ik loskwam van de seizoenscyclus, ontstond er ruimte voor andere gesprekken: over hoe dingen worden gemaakt, waarom we ze waarderen en hoe kennis wordt doorgegeven.” Die bredere blik vormt vandaag de basis van de Fondazione, die hij omschrijft als “een creatief leven voorbij de mode: interdisciplinair, open en toekomstgericht, maar diep geworteld in echt maken en menselijke vaardigheid.”
“Het is een stille ankerplaats voor elke gepassioneerde daad van creatie”
Hoewel hij en Vangheluwe betrokken blijven bij het modehuis, beschouwt Van Noten zijn modecarrière niet als een afgerond hoofdstuk. “Het is een lang gesprek geweest over kleur, textuur, ambacht en emotie, en dat gesprek blijft doorgaan, alleen in andere vormen.” In die zin voelt de Fondazione als een natuurlijke voortzetting van alles waarin hij altijd heeft geloofd. Vakmanschap vormt het hart van de Fondazione. Voor Van Noten is het “de onvervangbare menselijke essentie: werken met je handen en je ziel om via materiaal, gebaar en tijd betekenis te geven.” Ambacht als een tegengewicht voor een steeds monotonere wereld. “Het is een stille ankerplaats”, zegt hij, “voor elke gepassioneerde daad van creatie.”
Die nadruk op ambacht betekent geen afwijzing van innovatie. Integendeel. “Ik zie de relatie tussen traditie en technologie als een gesprek door de tijd heen”, legt Van Noten uit. “We leven niet in de achttiende eeuw, en hulpmiddelen zoals 3D-printing en AI kunnen de creativiteit net zo goed dienen.” Wanneer die werelden elkaar ontmoeten, ontstaat er volgens hem iets onverwachts: “Innovatie vervangt ambacht niet. Ze geeft het nieuwe expressie en relevantie.”
De keuze voor Venetië als thuisbasis van de Fondazione is even intuïtief als betekenisvol. “Venetië is niet alleen een stad om te bezoeken”, zegt hij, “het is een levende, ademende plek.” Hij voelt er een hernieuwde energie. “Er keren veel jonge mensen terug, en je voelt dat er iets borrelt.” Dat samenvallen van verleden en heden maakt de stad uniek. “Het ritme en de intimiteit van Venetië voelen precies juist voor een plek waar ambacht, experiment en dialoog in realtime kunnen plaatsvinden.”
Palazzo Pisani Moretta speelt daarin een centrale rol. “Het vertegenwoordigt eeuwen van vakmanschap, creativiteit en cultuur”, zegt Van Noten. Tegelijk wil hij het gebouw niet benaderen als een bevroren monument. “We zien het als een podium”, benadrukt hij, “een plek waar ideeën, vaardigheden en mensen met elkaar in interactie treden.” Het programma van de Fondazione weerspiegelt die open houding. Bezoekers kunnen een hybride aanbod verwachten waarin kunst, design, mode, architectuur, ambacht en gastronomie samenkomen. Mode blijft aanwezig, maar niet dominant. “Ze verschijnt wanneer ze inhoudelijk bijdraagt aan het gesprek, niet simpelweg als headline.”
Ook bij de selectie van makers staat inhoud boven zichtbaarheid. “We kiezen niet op basis van roem of trends”, zegt hij. “Wat mij interesseert, is wanneer iemand denkt met zijn handen.” Dat kan zich uiten in technisch meesterschap, maar evengoed in experiment. “We zoeken bewust naar stemmen die nog niet breed gehoord worden”, voegt hij toe, “maar die nieuwe perspectieven durven openen en risico’s willen nemen.”
“Innovatie vervangt ambacht niet. Ze geeft het nieuwe expressie en relevantie”
Educatie vormt een essentieel fundament van de Fondazione. “Kennisdeling en overdracht houden het maken levend”, zegt Van Noten. “Niet als iets archiefmatigs, maar als een praktijk in beweging.” Wat hij jonge makers vooral wil meegeven, gaat verder dan techniek. “Maken gaat ook over geduld, intuïtie, observatie en de bereidheid om te experimenteren.”
Wanneer de Fondazione voor hem persoonlijk succesvol zal zijn, laat zich dan ook niet in cijfers vatten. “Ze is geslaagd wanneer de ruimte leeft”, besluit hij. “Wanneer studenten experimenteren, makers samenwerken, bezoekers betrokken zijn en projecten richtingen uitgaan die we niet hadden voorzien.” Uiteindelijk draait het om energie en uitwisseling: “Dat iedereen iets meeneemt om verder te dragen in zijn eigen praktijk.”
