“Vehicle-as-a-Service” (Voertuig als Dienst – VaaS) dringt geleidelijk de automobielsector binnen. Hoewel het de aankoop of klassieke leasing nog niet vervangt, is het idee dat autogebruik uiteindelijk belangrijker wordt dan eigendom. Flexibele abonnementen, all-in formules, autodelen of integratie in mobiliteitsaanbiedingen: dit zijn allemaal richtingen die een veelbelovende evolutie tekenen. Deze serie artikelen biedt inzicht in deze nieuwe benaderingen, hun economische en maatschappelijke uitdagingen en de mogelijkheden die ze bieden voor zowel bestuurders als bedrijven.
Kortetermijnverhuur (KTV) heeft lange tijd flexibiliteit in de auto-industrie belichaamd. Een paar dagen huren zonder verplichting was het natuurlijke alternatief voor bezit. Maar dit historische model – transactioneel, tijdelijk, gebaseerd op tijdelijk bezit – bevindt zich nu in het hart van een veel bredere transformatie: die van Vehicle-as-a-Service (VaaS), waar mobiliteit een doorlopende, geïntegreerde en gedigitaliseerde dienst wordt.
In veel opzichten was kortetermijnverhuur de eerste incarnatie van VaaS. Het heeft principes als flexibiliteit, pooling en gebruiksgebaseerde facturering geïntroduceerd, die tegenwoordig worden overgenomen door abonnementsplatforms of autodelen. “Ik denk niet dat autodeeldiensten echt een concurrent zijn van kortetermijnverhuuractiviteiten“, legt Joeri Dockx uit, CEO van Dockx Rental en vice-president van Renta, de federatie van voertuigverhuurders in België. “Onze activiteit is anders. Wij zijn niet gevestigd in stadscentra: wij opereren aan de rand van steden, in gemakkelijk toegankelijke gebieden. Ik begrijp dat iemand die in het stadscentrum woont liever autodelen gebruikt voor een snelle verplaatsing. Bij ons duurt een contract gemiddeld 2,5 dagen, en voor personenauto’s ongeveer tien dagen. Autodelen zal dus een tijdelijke oplossing blijven.”
Maar waar KTV een product verkocht (een auto, een aantal dagen), biedt VaaS nu een ervaring: een voertuig dat verbonden, onderhouden, verzekerd en beschikbaar is op aanvraag, via een terugkerend model.
De komst van abonnementen in de auto-industrie (zoals SIXT+, Europcar SuperFlex of Avis Flex) illustreert deze convergentie. Deze diensten bieden een voertuig voor een maand of langer, zonder langdurige verplichting, inclusief onderhoud en verzekering. De klant “huurt” niet meer letterlijk: hij abonneert zich op een mobiliteitsdienst, aanpasbaar aan zijn behoeften.
Deze geleidelijke verschuiving verandert de commerciële relatie diepgaand: van een eenmalige handeling naar een loyaliteitslogica, vergelijkbaar met het SaaS-model (Software-as-a-Service) toegepast op mobiliteit.
Data, de ruggengraat van het VaaS-model
Umbrex, een internationaal netwerk van consultants van McKinsey, Bain of BCG, heeft zich gebogen over de prestatiefactoren van de autoverhuurindustrie in zijn rapport How the Car Rental Industry Works. Volgens hun analyses ligt de volgende revolutie in de sector niet in de contractduur, maar in de beheersing van data.
Voor Umbrex zijn dynamische pricing en voorspellend onderhoud de twee kanten van een data-gedreven model. De eerste optimaliseert de inkomsten, de tweede de kosten. Dankzij ingebouwde telematica beschikken verhuurders over realtime gegevens over de vraag, beschikbaarheid en technische staat van hun voertuigen. Deze informatie stelt hen in staat prijzen aan te passen op basis van locatie, seizoen of operationele belasting, terwijl ze onderhoud plannen vóór storingen optreden. Deze combinatie vermindert immobilisatie, verhoogt het gebruiksgraad en transformeert vlootbeheer in een zelfregulerend systeem, waar elke beslissing – zowel tarief- als technisch – voortkomt uit een algehele prestatielogica.
Volgens verschillende sectorstudies zorgt de implementatie van voorspellend onderhoud ervoor dat onderhoudskosten met 20 tot 30% worden verlaagd en niet-geplande immobilisaties met maximaal 40% worden verminderd.
Ten slotte wordt de volledige digitalisering van de ervaring (reservering, ‘keyless’ voertuigopening, geautomatiseerde facturering, …) een noodzaak om agentkosten te verlagen en klantloyaliteit te vergroten.
Deze data-driven aanpak brengt KTV dichterbij VaaS: het is niet langer de duur van het contract die telt, maar het vermogen om een continue, voorspelbare en rendabele dienst te genereren.
Is elektrificatie een rem?
Hoewel de druk op marges door stijgende kosten en digitalisering – waarin de sector aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt – remmende factoren vormen of hebben gevormd, is er één factor die zichtbaar opkomt: elektrificatie.
De Europese Unie bereidt ambitieuze regelgeving voor om elektrificatie van bedrijfsvoertuigparken te versnellen. Onder de overwogen paden bevindt zich een verplichting: vanaf 2030 zouden alle nieuwe auto’s die door leasing- en verhuurbedrijven worden gekocht elektrisch moeten zijn.
Dit zorgt voor opschudding… Bij Leaseurope, die Europese voertuigverhuurders vertegenwoordigt, in de eerste plaats vertegenwoordigd door Richard Knubben, zijn algemeen directeur: “De leden van Leaseurope kopen al 60% van de elektrische voertuigen die in de EU worden verkocht. Dit tempo weerspiegelt de capaciteit van de sector om te investeren in elektrisch voertuigen wanneer de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. Uiteindelijk beslissen klanten of een voertuig voldoet aan hun kosten-, gebruiks- en prestatienormen. Een arbitrair opgelegd drempel zou geen van deze problemen oplossen. Integendeel, een rigide mandaat zou het verhuuraanbod kunnen verminderen of de kosten ervan kunnen verhogen, wat rechtstreeks de concurrentiepositie van MKB’s beïnvloedt die van deze diensten afhankelijk zijn.”
De ervaring van buitenlandse actoren (zoals Hertz, die in 2024 een deel van zijn elektrische vloot moest verkopen) herinnert eraan dat een te snelle elektrificatie nadelig kan zijn voor de winstgevendheid. Volgens Stijn Blanckaert, algemeen directeur van Renta, maken verschillende obstakels een brute elektrificatie bijna onmogelijk. “Onder hen de hoge aankoopprijs van elektrische voertuigen, met een nog onzekere doorverkoopwaarde, vanwege twijfels over de staat van de batterijen en beperkte vraag op de tweedehandsmarkt. Als wij onze vloten alleen elektrisch moeten vernieuwen zonder garantie op een afzetmarkt, lopen wij een enorm financieel risico.”
En de directeur van Renta voegt eraan toe: “Hieraan worden soms lange levertijden toegevoegd, vooral voor commerciële voertuigen, een nog onvoldoende oplaadinfrastructuur en een klantenvraag die bescheiden blijft voor kortetermijnverhuur. Een elektrische auto huren voor een weekend of een sporadische verplaatsing wordt vaak als ingewikkeld ervaren. Dat is een marktrealiteit die we niet kunnen negeren.”
Voor Renta zou zo’n verplichting ernstige gevolgen kunnen hebben: verhoging van tarieven voor klanten, vermindering van het aanbod of zelfs het verdwijnen van bepaalde kortetermijnverhuurspelers. “Dit zou gelijk staan aan het verzwakken van een hele sector van onze mobiliteitseconomie“, concludeert Stijn Blanckaert.
Een sector van de economie die al enigszins in moeilijkheden lijkt te verkeren. Op 30 juni 2025 had de sectie ‘korte termijn’ van Renta een vloot van 35.656 voertuigen, waaronder 30.926 personenauto’s, 4.307 lichte bedrijfsvoertuigen en 423 vrachtwagens. Een totaal dat 19,82% lager was dan op 30 juni 2024. Dit was een teken, onder andere, van een dalende vraag, naast het precaire rendement van dit model.
Kortetermijnverhuur heeft in het verleden de basis voor VaaS gelegd. Wordt het nu zelf opnieuw uitgevonden?
