Graspop, Couleur Café, Werchter, LaSemo, Dour Festival, Esperanzah, Tomorrowland, Francofolies de Spa, Ronquières Festival, Pukkelpop, Solidarités, enz. Het aantal muziekevenementen in België is haast niet meer bij te houden. Elke weekend zijn er evenementen, soms zelfs meerdere. Is dit niet teveel? De vraag lijkt vreemd maar wordt steeds relevanter gezien het verdwijnen van Scène sur Sambre of Feel Good Festival. Is het economische model van deze populaire evenementen nog houdbaar nu de vergoedingen voor artiesten en de organisatie- en productiekosten stijgen? We duiken in de coulissen van drie grote festivals en vragen het hun organisatoren.
Verzadiging?
Voor Samuel Chappel, organisator van LaSemo (10-12 juli) in Edingen, is er mogelijk een verzadiging bij het publiek. Artiesten zijn minder exclusief en verschijnen op meerdere Belgische podia tijdens de zomer, legt hij uit. Bovendien geven zij vaak concerten in zalen kort voor de zomer. De aantrekkingskracht om ze op festivals te zien is dus minder voor het publiek. “Deze overvloed aan muziekevenementen toont echter een prachtige rijkdom voor ons land, met een krachtige culturele dynamiek en substantiële economische effecten, zoals op toerisme en horeca,” benadrukt Samuel Chappel. Om kosten te dekken, moeten organisatoren tussen de 80% en 90% van de tickets verkopen. Een doelstelling die niet altijd gemakkelijk te bereiken is, gezien het aantal festivals en kansen om dezelfde artiest te bewonderen. Bij LaSemo was 2025 in elk geval positief met meer dan 50.000 bezoekers over vier dagen.
Aanpassingsveranderlijke
Artiesten geven nu de voorkeur aan arena’s en grote concertzalen, vooral in Frankrijk, constateert Yoann Frédéric, organisator van Francofolies de Spa (17-20 juli). “Zomerfestivals zijn een aanpassingsfactor geworden en zijn niet langer een prioriteit in de marktdynamiek van deze grote tournees,” betreurt hij. Bovendien is er niet dezelfde festivaltypologie of publiek tussen Vlaanderen en Wallonië, analyseert Yoann Frédéric. Het zuiden van het land is meer gericht op Frankrijk en de Franstalige wereld, terwijl het noorden meer gefocust is op (grote) Engelstalige artiesten. “Twintig tot dertig jaar geleden waren er 3-4 festivals, tegenwoordig wil elke stad zijn eigen kleine festival,” illustreert de organisator van de Francos. “En die bubbel begint te barsten, met een Feel Good Festival in Aywaille of een Scène sur Sambre in Thuin die de moeilijkheden niet hebben overleefd. Overleven zal afhangen van hoe we het aanbod aan het publiek breien en van de ervaring die ze daar opdoen. We kunnen niet langer concurreren door hogere artiestenvergoedingen te bieden om hen aan te trekken.” De editie 2025 zal overigens niet in de annalen worden opgenomen voor de “Francos” met een totaal van 110.000 mensen en een daling van 30% in de verkoop van vierdaagse passen. Yoann Frédéric kondigt nu al aan dat er “vernieuwing” nodig is voor volgend jaar.
Iets te veel?
Voor Jean-François Guillin, mede-organisator van het Ronquières Festival, is (was) er inderdaad “misschien iets te veel aan festivals. Het aanbod is zeer groot en het is moeilijk om het te vullen.” Een paar maanden geleden grapte zijn collega Gino Innocente, medeoprichter van het Hainaut-festival zelfs dat “je totaal gek moet zijn om een festival in 2025 te organiseren”. Een van de weinige manieren om dit aan te pakken is zich onderscheiden, hetzij met de locatie of door het programmeren van zeldzamere of meer gezochte artiesten, zoals een David Guetta op Les Ardentes begin juli of een Will Smith, die exclusief in begin augustus in Ronquières optrad. “We hebben geen spijt dat we hem naar ons hebben kunnen halen. Het zal een geweldige show worden en een memorabel evenement in de geschiedenis van het festival!” zei Jean-François Guillin bij voorbaat enthousiast. Uiteindelijk trok dat laatste concert bijna 8.000 toeschouwers, wat neerkomt op 70% van de beoogde capaciteit. Het festival als geheel eindigt voor het eerst het jaar in het rood, met een daling van de opkomst met 12% (67.000 festivalgangers in 2024 tegen 59.000 dit jaar). Ook al zal het economische model moeten worden herzien, erkent men aan de kant van het Ronquières Festival, ook al brengt dit de editie van 2026, die plaatsvindt van 7 tot 9 augustus, niet in gevaar. Belgische festivals zijn in elk geval niet de enige die geconfronteerd worden met deze nieuwe economische realiteit en situatie van (over)vloei, verzekeren de drie organisatoren samen. Dit is ook het geval in Engeland en Frankrijk, onder andere.
