Volgens een nieuwe studie van de Universiteit van Stanford, gepubliceerd in Nature Aging, versnelt het verouderingsproces van het menselijk lichaam op twee specifieke momenten: rond de leeftijd van 40 en opnieuw rond 60 jaar. Deze bevindingen tonen aan dat ouder worden niet geleidelijk verloopt, maar in golven van biologische veranderingen.
De onderzoekers volgden meer dan honderd deelnemers gedurende meerdere jaren en analyseerden duizenden biologische markers, van bloedwaarden tot metabolische stoffen en microbioomprofielen. De resultaten suggereren dat de meeste veranderingen in het lichaam niet continu plaatsvinden, maar zich concentreren rond bepaalde “versnellingspunten”.
Veroudering verloopt niet lineair
Het onderzoeksteam onder leiding van professor Michael Snyder bekeek bij 108 vrijwilligers meer dan 4.000 moleculen in het bloed. Daaruit bleek dat slechts een klein deel, ongeveer 6,6%, zich geleidelijk wijzigt met de leeftijd. De rest verandert schoksgewijs, vooral tijdens de twee piekmomenten van biologische veroudering.
De onderzoekers stellen dat deze fluctuaties verband houden met veranderingen in het metabolisme, hormonen en ontstekingsreacties. Die processen samen veroorzaken de typische klachten die veel mensen op middelbare leeftijd beginnen te ervaren, zoals minder energie of trager herstel.
Twee sleutelmomenten: rond 40 en 60 jaar
De eerste versnellingsfase treedt meestal op rond de leeftijd van 40. Op dat moment vertraagt het vet- en alcoholmetabolisme, waardoor het lichaam vetten en toxines minder efficiënt verwerkt. Ook de slaapkwaliteit en het herstel na inspanning nemen vaak af.
Rond de leeftijd van 60 jaar volgt een tweede piek, waarbij de cafeïnetolerantie afneemt, de bloedsuiker stijgt en de kans op ouderdomsziekten zoals diabetes of hartproblemen toeneemt. De onderzoekers merkten op dat deze biologische veranderingen zowel bij mannen als vrouwen optreden, onafhankelijk van menopauze of testosteronniveau.
De rol van levensstijl
Volgens professor Snyder speelt levensstijl een grotere rol dan geslacht of genetica in hoe snel iemand veroudert. Een gebrek aan lichaamsbeweging, een calorierijk dieet of stress kunnen de biologische leeftijd versnellen, terwijl regelmatige fysieke activiteit en een evenwichtige voeding dat proces juist vertragen.
Hij benadrukt dat zelfs kleine aanpassingen, zoals dagelijkse wandelingen of het verminderen van alcoholgebruik, een merkbare invloed kunnen hebben op hoe ons lichaam ouder wordt.
Wat kunt u doen om gezond ouder te worden
De onderzoekers adviseren om vanaf 40 jaar bewuster te investeren in gezondheid. Dat betekent voldoende bewegen, gevarieerd eten en sociale contacten onderhouden. Al deze factoren dragen bij aan een lagere biologische leeftijd.
Het doel is volgens Snyder niet alleen om langer te leven, maar vooral om meer gezonde levensjaren te winnen. “Ouder worden is onvermijdelijk”, zegt hij, “maar hoe je oud wordt, bepaal je zelf.”
Lees ook: Eén vraag aan Gemini zou minder energie verbruiken dan 10 seconden Netflix
