Cosmic Mountain Festival: de voorjaarsski die een economisch model waard was

April in Val Thorens lijkt op geen enkele andere skimaand. Op 2.300 meter hoogte blijft de sneeuw ’s ochtends nog stevig, de zon verwarmt de terrassen en de menigte van januari is al lang weer vertrokken. Diegenen die voor dit venster kiezen, weten precies wat ze komen halen: minder strengheid van de winter, maar meer sneeuwkwaliteit, een domein van 600 kilometer aan pistes met vrijwel lege skiliften. Maar ze weten ook dat in de middag, wanneer de sneeuw zachter wordt en de pistes minder begaanbaar, er iets anders nodig is. Het is dit structurele en dagelijkse gat dat het Cosmic Mountain Festival besloten heeft te vullen. De tweede editie is net afgelopen met Benny Benassi, Bakermat en Petit Biscuit, en daarmee een ritueel aan het einde van het seizoen dat zich consolideert rondom een specifieke plek: La Folie Douce. Er is iets onwaarschijnlijk en lastig te verklaren aan deze plek voor degenen die het niet hebben meegemaakt. Een terras op hoogte waar skiërs in nog natte pakken een cocktail bestellen naast een ondernemer in verzorgde après-ski kleding, op muziek die niet zou misstaan in een club in Ibiza. De sfeer is stedelijk, gezellig tot het uiterste, en heeft die zeldzame kwaliteit van plaatsen die trendy willen zijn: het lijkt nooit exclusief te zijn. “Niets lijkt meer op een skiër dan een andere skiër, we bevinden ons in een absolute democratie”, zegt Vincent Lalanne, directeur van de toeristische dienst, met een uitspraak die beter dan welk argument ook de charmante eigenaardigheid van Val Thorens samenvat. De Bar 360, de Mainstage Arena en de Malaysia, gepresenteerd als de grootste disco van Europa op hoogte, maken een opstelling compleet waar de dag zich in opeenvolgende lagen afspeelt, elk met zijn eigen tempo en publiek.

Epicuristen, geen oligarchen

Dit publiek heeft inderdaad een reëel koopkracht maar identificeert zich niet met de starre ultraluxe van enkele naburige resorts. “Het zijn epicuristen die van het goede willen genieten en de middelen hebben om dat te doen, maar ook willen ze plezier hebben”, zegt Lalanne. Overwegend tussen de 35 en 55 jaar oud, internationaal tot 80%, met een gemiddelde leeftijd die het station claimt als het jongste van de grote mondiale alpiene bestemmingen. Een klantenkring die het festival helpt aan te trekken en te behouden, volgens een logica die Lalanne met enigszins ontwapenende eerlijkheid samenvat: “De mens trekt de mens aan. De woestijn trekt de woestijn aan.”

Vijf uur rijden, geen ruimte voor vergeten

Achter deze ervaring speelt de organisatie op een logistiek waar Loïc Marino, event director van Delta Event, het Marseillaanse agentschap dat het festival leidt, zonder enige belemmering over spreekt. De magazijnen zijn op vijf uur rijden. “Als we iets vergeten, verliezen we tien uur. Je moet ruim van tevoren georganiseerd zijn.” De eerste editie werd gekenmerkt door een lawine tijdens de opbouw, een dag van quarantaine, en een gebroken vrachtwagenketting die de toegang tot het station twee uur lang blokkeerde. “Dit is eventmanagement, zulke dingen gebeuren”, zegt hij, met het fatalisme van iemand die inmiddels heeft geleerd zich te buigen.

Het evenement maakt deel uit van een bredere beweging, die van een generatie ondernemers voor wie duurzaamheid en winstgevendheid samenkomen, of proberen samen te komen. Fotovoltaïsch podium, shuttles met bioGNV van Moûtiers met een gerapporteerde vermindering van 80% van de CO₂-uitstoot in vergelijking met diesel, een kringloop van methanisering van bioafval die dezelfde shuttles voedt, allemaal ontwikkeld met GRDF en AEGide in een ongekende opstelling in Frankrijk. “We sensibiliseren, we voeren geen campagne”, besluit Marino. De groene brigades die festivalgangers eraan herinneren hun peuken niet in de sneeuw te gooien, maken deel uit van diezelfde filosofie: educeren zonder te moraliseren. “We respecteren het milieu van nature”, bevestigt Lalanne. “Dat is geen houding, het is onze voorwaarde.”

Hoogte beschermt, transport stelt bloot

Deze voorwaarde wordt echter doorkruist door een tegenstelling die de klimaatverandering steeds zichtbaarder maakt. Jérôme Grellet, algemeen directeur van de SETAM, het bedrijf van de skiliften, bouwt al infrastructuren ontworpen voor twee tegengestelde scenario’s. “We zullen waarschijnlijk steeds gewelddadigere variaties zien”, zegt hij. De hoogte beschermt Val Thorens beter dan andere stations, en zou zelfs het zomerseizoen kunnen verlengen naarmate de temperaturen stijgen, een echte kans. Maar hetzelfde fenomeen maakt de mobiliteit naar het station kwetsbaarder: elektrische auto’s hebben moeite met de kou, directe treinverbindingen vanuit Londen of Brussel zijn geleidelijk verdwenen, en het vervoer van de festivalgangers blijft het grootste uitstootpunt van elk evenement in de bergen. Daar, binnen deze spanning, ligt de geloofwaardigheid van het project, ver voorbij het muziekweekend.