Wie beweert dat geld niet gelukkig maakt, heeft nog nooit geprobeerd om alleen, met twee kinderen, als freelancer of met een tijdelijk contract de huur te betalen. Dat is geen klacht, maar een macro-economisch gegeven.
België investeert trouwens 5 procentpunten van het bbp meer dan het Europese gemiddelde in sociale bescherming, maar met minder resultaat. Misschien moet die eerder worden herverdeeld dan verhoogd: inzetten op emancipatie, niet op bijstand. In België is bijna één op de tien gezinnen een eenoudergezin, in acht op de tien gevallen met een vrouw aan het hoofd. In het Brussels Gewest is dat één op de drie en 61% van hen leeft van minder dan 2.800 euro netto per maand. Fiscaal vertaald betekent dat dat ze oververtegenwoordigd zijn in de twee laagste decielen en vrijwel afwezig in de drie hoogste. Dat is geen glazen plafond, maar een muur van kapitaal. Hun budgetbeheer zou een financieel directeur in volle crisis doen verbleken: bijna 30% van de alleenstaande moeders in Brussel besteedt meer dan 50% van hun inkomen aan huisvesting. En dan hebben we het nog niet eens over verhuurders die terughoudend zijn ten opzichte van loonstrookjes van alleenstaanden. Het resultaat: elke onvoorziene gebeurtenis is een crisis. Een vergeten rekening, een ziek kind en de stabiliteit wankelt. De echte maatstaf vandaag is toegang tot opleiding die leidt tot goedbetaalde banen, kapitaal en kansen. Het gaat niet om koopkracht, maar om macht. De macht om ja of nee te zeggen, om weg te gaan, terug te komen, te reizen, je kinderen op te voeden en de sociale reproductie te doorbreken. Het is immers duidelijk dat kinderen van alleenstaande moeders het op school minder goed doen. Zelfs als ze iets opbouwen, blijft het geld weg. In 2021 verdient 52% van de zelfstandige vrouwen minder dan 20.000 euro per jaar, tegenover 40% van de mannen. Terwijl de bedrijven van vrouwen, waar ze zich ook vestigen, stabieler zijn op lange termijn, vooral in de gezondheidszorg, de dienstensector en het onderwijs. En toch was tussen 2017 en 2021 slechts 1% van het Belgische risicokapitaal voor hen bestemd. Hoe valt dat te rijmen? Volgens de OESO zou het verkleinen van de kloof tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt het bbp tegen 2030 met 9 tot 12% kunnen doen stijgen. Gelijkheid is hier geen ideaal, maar een herstelplan. Elders worden nieuwe recepten getest: toegankelijke crèches met universele dienstverlening en flexibele openingstijden (Zweden), gerichte en betaalde opleidingen voor beroepen met toekomstperspectief (Duitsland), stimulerende vaderschapsverlofregelingen (Portugal). Het resultaat zijn actieve, zelfstandige moeders die investeren in hun toekomst. We hebben het hier over pure economie, niet over symbolen. Volgens de Nationale Bank leeft 25% van de Belgische huishoudens “hand-to-mouth”. Het inkomen wordt onmiddellijk opgebruikt, zonder dat er spaargeld beschikbaar is om een schok op te vangen of kapitaal te investeren. In die categorie zijn alleenstaande vrouwen met kinderen oververtegenwoordigd.
“Het gaat om het inzetten op autonomie, want voor vrouwen betekent geld soevereiniteit”
