Kernpunt
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt de mysterieuze dood van een onderzoekster aan een pestonderzoeksinstituut in Siberië ‘actief op te volgen’. De organisatie heeft de Russische autoriteiten ook om informatie gevraagd over een gemeld tweede geval van longontsteking dat mogelijk verband houdt met het laboratorium. Tegelijk verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump dat hij ‘zeer binnenkort’ met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Putin zal spreken.
Belangrijkste feiten
- WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus liet in een uitgebreide verklaring op X weten dat de organisatie meer informatie heeft gevraagd over de ‘oorzaak van de ernstige longontsteking’ waaraan de onderzoekster overleed en over ‘de ziekteverwekker die aanleiding gaf tot de volksgezondheidsmaatregelen’.
- Volgens Tedros heeft de WHO ook details opgevraagd over ‘meldingen van een tweede medewerker met een longontsteking waarvan de oorzaak niet is vastgesteld’. Daarmee verwijst hij vermoedelijk naar onbevestigde berichten in Russische media over een tweede geval.
- Trump zei tegenover journalisten buiten het Witte Huis dat hij ‘zeer binnenkort’ een gesprek met Putin heeft gepland.
- Op de vraag of Amerikaanse inlichtingendiensten over meer informatie beschikken, antwoordde Trump dat er ‘zeer diepgaande gesprekken’ plaatsvinden. Zijn regering zou ‘waarschijnlijk morgen’ meer details kunnen verstrekken.
- Volgens The Wall Street Journal heeft de Amerikaanse regering Rusland via diplomatieke kanalen om meer informatie gevraagd. Het gebrek aan transparantie over het overlijden zou in strijd zijn met de internationale verplichtingen van Rusland op het gebied van volksgezondheid.
- In de door Tedros gedeelde WHO-verklaring staat ook: ‘Tijdige, volledige en transparante informatie-uitwisseling krachtens de Internationale Gezondheidsregeling is essentieel om tegenstrijdige berichten op te helderen en potentiële risico’s voor de volksgezondheid nauwkeurig te kunnen beoordelen.’
- De Russische nationale gezondheidsdienst Rospotrebnadzor onderzoekt het overlijden van een 28-jarige vrouw die als laboratoriumtechnicus werkte bij het antiplagenonderzoeksinstituut van Irkoetsk voor Siberië en het Verre Oosten. Zij overleed op 2 oktober aan een ‘longontsteking met onbekende etiologie’.
- Na haar overlijden werden bijna 200 mensen in een ziekenhuis onder medisch toezicht geplaatst. Onderzoekers voeren laboratoriumtests uit om de oorzaak van haar longontsteking vast te stellen. Er bestaat bezorgdheid dat het om longpest zou kunnen gaan, een bijzonder dodelijke vorm van de ziekte.
- Russische gezondheidsfunctionarissen meldden dinsdag aan de WHO dat in Irkoetsk geen pestgevallen zijn vastgesteld. Igor Kobzev, de gouverneur van Irkoetsk, verklaarde dat de gezondheidsdienst een ‘uitgebreid pakket epidemiebestrijdingsmaatregelen’ heeft ingevoerd.
Wat hebben functionarissen van de regering-Trump gezegd over de mogelijke pestuitbraak?
President Donald Trump zei maandag in het Witte Huis dat de Verenigde Staten ‘iedereen die met een dergelijk probleem kampt altijd zullen helpen’. Hij had toen nog niet met Russische functionarissen over het overlijden gesproken en het blijft onduidelijk welke steun de Verenigde Staten precies zouden kunnen bieden. ‘Ik vind het verschrikkelijk dat ze hiermee te maken hebben’, aldus Trump. ‘Het is een ernstige ziekte.’ Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dinsdag dat de informatie uit Rusland ‘nog altijd vrij beperkt’ is en riep het land op tot transparantie. ‘Misschien is er niets aan de hand. Misschien is het groter dan we dachten. We weten het niet.’
Wat we niet weten
De oorzaak van de ‘longontsteking met onbekende etiologie’ blijft onduidelijk. Evenmin is bekend of de onderzoekster een vorm van pest had opgelopen of dat zich in het laboratorium een incident heeft voorgedaan. Liudi Baikala meldde dat de vrouw in het laboratorium per ongeluk een reageerbuis met de pestbacterie zou hebben gebroken, maar de Russische autoriteiten hebben dat niet bevestigd.
Wat zei de WHO eerder over de dood van de Russische onderzoekster?
WHO-woordvoerder Christian Lindmeier zei tegen het Russische staatspersbureau TASS dat de organisatie contact had met ‘de Russische gezondheidsautoriteiten om de gebeurtenis, de omstandigheden, de lopende laboratoriumtests en de resultaten ervan te verifiëren, evenals de redenen voor het contactonderzoek, de gezondheidstoestand van de contactpersonen en eventuele internationale gevolgen voor de volksgezondheid’. In een latere verklaring voegde Lindmeier eraan toe dat op basis van ‘onofficiële informatie het risico voor de algemene bevolking laag lijkt’. Volgens hem zijn alle contactpersonen van de overleden patiënte ‘naar verluidt geïdentificeerd en worden zij medisch opgevolgd’. Tot dusver zou niemand symptomen hebben vertoond.
Wat zegt de hoogste Russische gezondheidsinstantie over het incident?
Rospotrebnadzor verklaarde zondagavond dat de ‘sanitaire en epidemiologische situatie’ in Irkoetsk en Shelekhov ‘stabiel’ was. De dienst voerde uitgebreide tests uit en vond in het lichaamsmateriaal van de overleden patiënte geen ziekteverwekkers die verband hielden met haar laboratoriumwerk. De verklaring vermeldde echter niet of haar longontsteking en overlijden door een andere ziekte waren veroorzaakt, noch hoe zij besmet zou kunnen zijn geraakt. Volgens de door staatsmedia verspreide verklaring zijn de afgelopen tien dagen geen nieuwe gevallen van infectieziekten vastgesteld onder medewerkers van het pestinstituut. Het instituut registreerde evenmin ‘noodsituaties met pathogene micro-organismen’. Tests bij contactpersonen van de overleden patiënte brachten twee gevallen van COVID-19 en twee besmettingen met het rhinovirus aan het licht. Het is niet duidelijk of die verband hielden met haar overlijden.
Wat is longpest?
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is pest een ziekte die wordt veroorzaakt door de zoönotische bacterie Yersinia pestis. Die komt doorgaans voor bij kleine zoogdieren, zoals knaagdieren, en bij hun vlooien. De builenpest is de meest voorkomende vorm en wordt van dieren op mensen overgedragen via de beet van besmette vlooien. De ziekte kan pijnlijke zwellingen van de lymfeklieren veroorzaken, die ‘builen’ worden genoemd. De minder vaak voorkomende longpest is veel agressiever en kan via respiratoire deeltjes van mens op mens worden overgedragen. Zonder snelle diagnose en behandeling kan de ziekte dodelijk zijn.
Terzijde
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet maandag aan ABC News weten ‘op de hoogte te zijn van berichten over een dodelijk geval van vermoedelijke longpest in de Russische oblast Irkoetsk’. Het ministerie voegde eraan toe: ‘We volgen de situatie nauwlettend op, samen met de CDC en onze andere federale partners.’
Dit artikel is geschreven door Siladitya Ray en vertaald door Forbes.be met behulp van AI.
