Is er een kink in de kabel die de fusie van de twee grote Franstalige persgroepen, Rossel en IPM, moet leiden? Het advies van de Belgische Mededingingsautoriteit (ABC), dat in januari werd verwacht, zal waarschijnlijk pas in maart komen. Terwijl het personeel van L’Avenir is begonnen met het onderhandelen over het plan voor gedeeltelijke economische werkloosheid, heeft minister van Media Jacqueline Galant een project gelanceerd dat tot doel heeft het systeem van perssteun volledig te hervormen, dat is ingehaald door de digitale revolutie en wordt bedreigd door de op handen zijnde fusie. Analyse.
“De fusie loopt vertraging op“. Dit is door Denis Pierrard, algemeen directeur van IPM, zelf bevestigd aan het personeel van L’Avenir tijdens een buitengewone ondernemingsraad die deze donderdag werd bijeengeroepen om het plan voor economische werkloosheid voor het personeel van L’Avenir voor te stellen, zoals gepland door IPM. Tijdens deze eerste onderhandelingsronde (een tweede ontmoeting is gepland voor aanstaande dinsdag), heeft de directie van IPM met open kaarten gespeeld: het economische werkloosheidsregime zal resulteren in 2 dagen werkloosheid per maand gedurende een periode van 3 maanden, wat neerkomt op een totaal van 6 dagen per persoon.
De periode van drie maanden zou half februari van start moeten gaan. “Feitelijk kunnen we ons niet verzetten tegen deze economische werkloosheid, maar we zullen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat het eerlijk is en dat de economische impact voor het personeel zo licht mogelijk is“, aldus Martine Simonis, secretaris-generaal van de Beroepsvereniging van Journalisten (AJP). Om groen licht te krijgen voor deze economische werkloosheid, heeft IPM argumenten aangedragen die door de NEM worden voorzien, zoals een omzetdaling van -10% van het bedrijf, wat de afgelopen twee kwartalen het geval is. De economische situatie van L’Avenir is niet bepaald rooskleurig: in de laatste boekjaren heeft het bedrijf een negatieve cashflow van 5 miljoen euro opgebouwd.
Economische werkloosheid “voor iedereen” bij L’Avenir: akkoord in zicht
Van alle Franstalige perspublicaties lijdt de regionale Namense krant het meest onder het einde van de steun voor de distributietarieven van kranten. Het model van L’Avenir is voornamelijk gebaseerd op “papieren” abonnementen die vaak in landelijke gebieden worden geleverd, die minder goed worden bediend door distributeurs, waardoor de marges smelten als sneeuw voor de zon. De onderhandeling en formalisering van de overeenkomst zullen waarschijnlijk aanstaande dinsdag worden afgerond. “IPM heeft toegezegd de impact zoveel mogelijk te beperken en is bereid een en ander te doen, met name zodat de werkloosheid de eindejaarspremies niet beïnvloedt“, vervolgt Martine Simonis. De vertegenwoordigers van het personeel en de journalisten hebben geëist en verkregen dat de maatregel het hele personeel betreft, inclusief leden van de directie en kaderleden. Het verlies aan salaris zal deels worden gecompenseerd door een uitkering van de NEM en door een financiële bijdrage van de werkgever. Voor 44% van het personeel zal het salarisverlies beperkt of zelfs onbestaand zijn volgens de directie.
Zwarte lijsten bij L’Avenir: twee brieven zonder antwoord…
Het andere dossier dat het personeel van L’Avenir zorgen baart, is natuurlijk het fusieproject tussen IPM en Rossel, dat door beide groepen is ondertekend, in afwachting van het advies van de Belgische Mededingingsautoriteit, die haar goedkeuring aan de operatie moet geven. Alle raadpleegde bronnen bevestigen dat het “dossier vertraging oploopt“, zoals bevestigd door Denis Pierrard voor het personeel van L’Avenir. “De ABC stelt veel vragen“, gaf de algemeen directeur van IPM aan. “Deze verlenging van de termijnen is toch vreemd“, vertelt een andere bron die dicht bij het dossier staat, “omdat de ABC al haar vragen maanden geleden heeft verstuurd, sinds de zomer van 2025“.
Een andere bron nuanceert. “Het doel van de Belgische Mededingingsautoriteit is om monopolsituaties te voorkomen, en het fusieproject tussen Rossel en IPM zal feitelijk, ondanks de argumentatie van beide groepen die wijzen op het wereldwijde concurrentieuniversum (GAFAM), een monopolie creëren op het niveau van de krantenpers in Franstalig België“.
Maar voordat ze haar uitspraak doet (drie opties, groen licht, rood licht en groen licht onder voorwaarden), moet de ABC ook rekening houden met een mogelijke alternatieve strategie, om te begrijpen of een afwijzing niet tot een nog ernstiger situatie zou leiden. In het geval van L’Avenir maakt het personeel zich ook zorgen over de plannen voor een samenwerking met Sudinfo, om de regionale pijler van de toekomstige gefuseerde groep te creëren, waarbij sprake is van diepe synergieën en een aanzienlijke sociale maatregel. Forbes had onthuld dat er “zwarte lijsten” van ongewenste journalisten circuleren bij Rossel, voornamelijk mensen die gericht zijn om hun “vakbondskarakter”, hun onafhankelijkheid en hun “onverenigbaarheid” met het toekomstige project. Op basis van ons artikel heeft Martine Simonis brieven geschreven aan de twee CEO’s van Rossel en IPM, Bernard Marchant en François Le Hodey, met het verzoek om de informatie te bevestigen of te ontkennen. “Ik heb geen antwoord op mijn brieven gehad“, vertelt Martine Simonis.
Perssteun: richting een grote verandering in Franstalige media
Maar de schokken veroorzaakt door deze fusie beperken zich niet tot het sociale niveau. De schokgolf heeft officieel het politieke domein bereikt, op het hoogste niveau. Over het algemeen kijkt de politieke wereld niet met verheugde ogen naar de geboorte van een mediemonopolie, zelfs niet onder pragmatisten die het zien als het enige alternatief voor het verdwijnen van titels en banen. Minister van Media Jacqueline Galant (MR) heeft een grote stap gezet door “een groot democratisch debat over de toekomst van publieke steun aan de krant in Franstalig België” te lanceren. Voor de minister is een herziening van de perssteun noodzakelijk “tegenover de fundamentele veranderingen in het medialandschap — digitalisering van informatie, snelle veranderingen in gebruik, verzwakking van economische modellen en concentratie van actoren.”
Het risico: potentiële staatssteun…
Het hart van de onderneming: de vraag naar een systeem van steun uit 2004, ontworpen voor het papieren tijdperk en feitelijk ingehaald door de digitale transitie. “Het doel is niet om opnieuw te doen wat al is gedaan en niet veel heeft voorgesteld, maar om een centrale vraag te beantwoorden: zijn onze steunsystemen voor de krant nog steeds aangepast aan de gebruiken van burgers terwijl de media diepe veranderingen ondergaan“, vraagt de minister zich af.
In plaats van een “technocratische” hervorming wil de minister het debat in het Parlement houden, om alle politieke democratische krachten erbij te betrekken. “Gezien het democratische belang van de pers en haar rol als tegenmacht, wil ik dat het debat zo breed mogelijk wordt gevoerd. Het Parlement lijkt me de meest geschikte plek voor dit debat.”
In de omgeving van de minister denkt men ook dat het fusieproject tussen Rossel en IPM de urgentie versterkt om het decreet te wijzigen, zodat deze perssteun, die vandaag grotendeels ten goede komt aan de twee persgroepen, niet in het kader van een fusie gezien kan worden als staatssteun, die de Europese Unie verbiedt en systematisch opspoort.
