Populisme is tegenwoordig alom aanwezig, vanuit grote frustratie over de ongelijkheid en stagnerende mobiliteit in de wereld en het gevoel dat mainstream beleidsmakers er niet in slagen om zich aan te passen aan de veranderende economische realiteit.
Hoewel populistische regeringen vaak een beleid voeren dat op lange termijn risico’s inhoudt – zoals tragere groei, hogere inflatie en grotere volatiliteit – kunnen ze op korte termijn ook de vraag ondersteunen, ruimte vrijmaken voor hoognodige hervormingen en gerichte beleggingsmogelijkheden creëren in gesubsidieerde of strategisch bevoordeelde sectoren.
Populistische regeringen in de tijd
Bron: Populist Leaders and the Economy, Manuel Funke, Moritz Schularick, and Christoph Trebesch, 2023
Voor obligatiemarkten sturen populistische regeringen vaak aan op een expansief monetair beleid om groei te stimuleren of tegemoet te komen aan sociale behoeften, met een lagere kortermijnrente tot gevolg. Dergelijke maatregelen gaan doorgaans gepaard met een stijgende langetermijnrente op obligaties, naarmate beleggers zich zorgen beginnen te maken over de duurzaamheid van de overheidsfinanciën, het inflatierisico en de mogelijke monetisatie van het tekort.
Deze stijging van de rente is meer dan een technische aanpassing. Ze wijst op een verschuiving in de marktverwachtingen over de vereiste risicopremie voor overheidsobligaties onder minder voorspelbare politieke regimes. Dit leidt tot een steilere rentecurve, waarbij de kortermijnrente laag wordt gehouden door het beleid en de langetermijnrente stijgt als reactie op hogere inflatieverwachtingen en budgettaire onzekerheid.
Bij aandelen zorgen populistische veranderingen in het beleid – zoals invoerheffingen, budgettaire expansie en regelgevende ingrepen – voor duidelijke winnaars en verliezers in de markten, vooral als de overheidsinterventie raakvlakken heeft met strategische sectoren.
Denken we maar aan recente ontwikkelingen in de VS, zoals afspraken rond gouden aandelen, staatsbelangen in bedrijven en beleidswijzigingen in de exportcontrole op chips. Ze illustreren hoe een politieke agenda de kapitaalallocatie en winstvisibiliteit kan verstoren. Geopolitieke spanningen, waaronder de beperkingen van China op de aankoop van AI-chips en de dreigende escalatie met de VS, vergroten de onzekerheid nog meer. Tegelijkertijd bestaat het risico dat geplande besparingen bij belangrijke innovatie-instanties de aanjagers van langetermijngroei ondermijnen, wat de waardering van activa in politiek gespannen omgevingen bemoeilijkt.
Beleggers moeten populisme niet volledig aan de kant schuiven, maar er selectief mee omgaan. Het is van fundamenteel belang inzicht te hebben in de onderliggende krachten die tot populistische veranderingen leiden, aangezien ze het beleid zullen blijven aansturen. Een gedisciplineerde aanpak, met aandacht voor sectoren en besef van tijdshorizon, die bovendien gebaseerd is op een beoordeling van de institutionele sterkte en de geloofwaardigheid van hervormingen, biedt de meeste kans om mogelijkheden te benutten en tegelijkertijd het structurele risico dat gepaard gaat met populistisch beleid onder controle te houden.
Dit inzicht maakt deel uit van onze ruimere analyse van de gevolgen die de huidige wereldwijde verschuivingen hebben voor beleggingsmogelijkheden. Wij noemen dit de Grote Wereldwijde Herstructurering.
Dit artikel werd opgesteld in nauwe samenwerking met Capital Group.
