De afgelopen maanden had u misschien het gevoel dat de economische onzekerheid alleen maar toeneemt. Bij elk nieuwsbericht rijst dezelfde vraag: welke nieuwe gebeurtenis zal de markten deze keer doen wankelen? Toch zien de strategen van BNP Paribas Fortis in die onzekere context ook kansen. Volgens hen zullen vooral twee structurele krachten de wereldeconomie de komende decennia vormgeven: kunstmatige intelligentie en de klimaattransitie.
In hun halfjaarlijkse economische vooruitzichten schetsen ze een wereld waarin klassieke economische scenario’s steeds minder houvast bieden. Handelsconflicten, hardnekkige inflatie en hogere rentevoeten drukken vandaag op de economische groei, maar tegelijk ontstaan nieuwe groeimotoren die de economie op lange termijn fundamenteel kunnen veranderen.
“Voor wie er nog aan twijfelde: we bevinden ons in een fourth turning“, zegt Philippe Gijsels, Chief Strategy Officer bij BNP Paribas Fortis. “Politiek vertaalt zich dat in mondiale instabiliteit, fragmentatie en conflicten. Een van de gevolgen is een veel hogere volatiliteit. Aandelen, obligaties, grondstoffen en valuta bewegen vandaag veel sterker dan we de voorbije decennia gewend waren.”
Lagere groeiverwachtingen
De economische vooruitzichten zijn de afgelopen maanden verder afgezwakt. Voor België verlaagt BNP Paribas Fortis de groeiverwachting voor 2026 van 1,1 naar 0,7 procent. De inflatie zou dit jaar uitkomen op 3,5 procent en in 2027 terugvallen naar 2,2 procent.
Ook de vooruitzichten voor de eurozone blijven bescheiden. BNP Paribas Fortis verwacht een economische groei van 0,6 procent in 2026 en 1,6 procent in 2027. De inflatie zou respectievelijk 3,0 en 3,3 procent bedragen.
De Verenigde Staten blijven voorlopig beter presteren, met een verwachte economische groei van 2,3 procent in 2026 en 2,4 procent in 2027. Daar blijft ook de inflatie hoger dan in Europa: 3,7 procent in 2026 en 2,8 procent in 2027.
Volgens de economen spelen de spanningen in het Midden-Oosten daarbij een belangrijke rol. Ongeveer 15 procent van de wereldwijde olieproductie loopt via de Straat van Hormuz. Een langdurige verstoring van die route zou de energieprijzen opnieuw sterk kunnen opdrijven en zo de inflatie verder aanwakkeren.
AI kan de Amerikaanse economie fors versterken
Tegelijk wijst BNP Paribas Fortis op een structurele evolutie die de economische groei op lange termijn ingrijpend kan veranderen: de opmars van artificiële intelligentie.
Volgens de economische modellen van de bank kan AI tegen 2034 maar liefst 3,61 procentpunt extra bijdragen aan het Amerikaanse bruto binnenlands product (bbp), vergeleken met een scenario zonder artificiële intelligentie. Voor Europa ramen de economen het gecombineerde effect van AI en hogere defensie-uitgaven op 1,88 procentpunt.
“Op lange termijn zal AI de productiviteit verhogen en economische processen efficiënter maken”, zegt Koen De Leus, Chief Economist bij BNP Paribas Fortis. “Onze analyse toont aan dat de positieve impact van AI op de productiviteit ruimschoots opweegt tegen de negatieve effecten van andere structurele trends.”
De Verenigde Staten behouden voorlopig een duidelijke voorsprong in de ontwikkeling en toepassing van AI. Toch benadrukken de economen dat de onzekerheid over de uiteindelijke economische impact groot blijft. Afhankelijk van de gebruikte modellen lopen de schattingen sterk uiteen.
De opkomst van de K-economie
Volgens BNP Paribas Fortis leidt AI bovendien tot wat economen een ‘K-economie’ noemen. Sommige bedrijven profiteren volop van de technologische revolutie en groeien sneller, terwijl andere achterop dreigen te raken.
Traditionele softwareontwikkeling staat bijvoorbeeld onder druk door de snelle vooruitgang van AI bij programmeertaken. Sectoren zoals gezondheidszorg, biotechnologie en industrie kunnen daarentegen net profiteren van de hogere productiviteit die de technologie mogelijk maakt.
Ook de arbeidsmarkt zal veranderen. Hoewel bepaalde functies zullen verdwijnen, verwachten de economen dat nieuwe producten, diensten en bedrijfsmodellen tegelijk nieuwe jobs zullen creëren.
Klimaattransitie als economische groeimotor
Naast AI ziet BNP Paribas Fortis nog een tweede structurele groeimotor: de klimaattransitie.
Op basis van onderzoek van Oxford Economics stelt de bank dat een versnelde overgang naar een klimaatneutrale economie het mondiale bbp tegen 2060 met 13 procentpunt kan verhogen ten opzichte van een minder ambitieus klimaatbeleid.
De verklaring is eenvoudig: hoe sneller de uitstoot daalt, hoe groter de economische schade door klimaatverandering kan worden vermeden. Minder extreme weersomstandigheden, hogere arbeidsproductiviteit en minder economische verliezen leveren op lange termijn aanzienlijke baten op.
Op korte termijn brengt de omschakeling wel kosten met zich mee. Hogere koolstofprijzen drukken op de koopkracht en kunnen de inflatie verhogen. Daartegenover staan investeringen die innovatie stimuleren, nieuwe markten creëren en de toegang tot strategische grondstoffen en water veiligstellen.
“In elk scenario van Oxford Economics liggen de prijzen in 2050 ongeveer twintig procent hoger dan in een wereld waarin de inflatie constant op 2 procent blijft”, zegt Koen De Leus. “De klimaattransitie zal de komende decennia dus extra inflatiedruk veroorzaken.”
België blijft kwetsbaar
Voor België bevat het rapport ook een duidelijke waarschuwing. De overheidsfinanciën komen steeds verder onder druk te staan.
Volgens BNP Paribas Fortis wordt het verschil tussen de nominale economische groei en de rente die de overheid betaalt op haar uitstaande schuld steeds kleiner. Dat betekent dat de overheid haar schuld almaar moeilijker onder controle kan houden, zeker nu oude leningen geleidelijk worden vervangen door duurdere financiering.
Met een verwacht primair begrotingstekort van 3,5 procent zal de Belgische overheidsschuld verder oplopen. Om de schuldgraad te stabiliseren, zou het primaire begrotingssaldo met ongeveer drie procentpunt moeten verbeteren.
Vergeleken met acht andere grote industrielanden behoort België, samen met Frankrijk, tot de zwakste leerlingen op vlak van begrotingsdiscipline.
“Moeilijke besparingen zijn onvermijdelijk”, besluiten de economen.
Wat betekent dit voor beleggers?
Voor beleggers pleit BNP Paribas Fortis voor een evenwichtige strategie.
Voor aandelen blijft de bank positief op lange termijn. Reële activa bieden volgens de strategen nog altijd meer perspectief dan cash in een omgeving met hogere inflatie. Op korte termijn blijft voorzichtigheid echter aangewezen door de geopolitieke spanningen en mogelijke beursintroducties van grote AI-bedrijven zoals Anthropic en OpenAI.
Bij obligaties gaat de voorkeur uit naar looptijden van drie tot vijf jaar. Langlopende obligaties zijn gevoeliger voor verdere rentestijgingen, terwijl kortlopende obligaties nauwelijks een hoger rendement opleveren dan cash. Daarnaast blijft kwaliteit belangrijk, omdat de huidige kredietopslagen volgens de bank onvoldoende compensatie bieden voor het risico van zwakkere emittenten.
Ook grondstoffen blijven volgens BNP Paribas Fortis interessant. Door jarenlange onderinvesteringen kan het aanbod de stijgende vraag moeilijk volgen.
“Metalen behouden een enorm potentieel”, zegt Philippe Gijsels. “De spanningen rond de Straat van Hormuz en de geopolitieke rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China maken energie, kritieke metalen en zeldzame aardmetalen strategischer dan ooit.
Een nieuw economisch tijdperk
Volgens BNP Paribas Fortis worden de komende jaren gekenmerkt door hogere inflatie, stijgende rentevoeten en aanhoudende geopolitieke spanningen. De relatief stabiele economische omgeving van de voorbije decennia lijkt daarmee definitief voorbij.
Toch zien de economen ook kansen. Bedrijven en investeerders die inspelen op artificiële intelligentie, de klimaattransitie en kwalitatieve investeringen kunnen volgens hen profiteren van nieuwe groeimogelijkheden.
AI en de klimaattransitie zijn volgens BNP Paribas Fortis dan ook niet alleen uitdagingen, maar vooral de twee belangrijkste motoren van de economische groei van de komende decennia.
