Vanaf september sluit Copains zich aan bij het mass balance-model van Farm for Good. Door volumes, verschillende stadia van de landbouwtransitie en de financiering ervan te bundelen, willen beide partners een van de grootste uitdagingen binnen de voedingssector aanpakken: landbouwers eerlijker vergoeden zonder duurzaam brood uit te laten groeien tot een exclusief premiumproduct.
Met deze samenwerking zetten Copains en Farm for Good een nieuwe stap om duurzaam brood toegankelijker te maken voor een breed publiek. De samenwerking is echter niet nieuw. De bakkerijketen werkt al enkele jaren samen met Farm for Good en gebruikt Belgisch graan uit duurzamere landbouwketens.
Met het mass balance-model willen beide partners voortaan rekening houden met de verschillende fases van de landbouwtransitie binnen de volledige bevoorradingsketen van de bakkerij. Daarbij worden niet alleen landbouwbedrijven beloond die de overstap naar biologische en regeneratieve landbouw al hebben gemaakt, maar ook bedrijven die zich nog in die transitie bevinden.
Ook de weg naar bio-regeneratieve landbouw waarderen
Vandaag maakt de markt nog een scherp onderscheid tussen gecertificeerde biologische productie en niet-gecertificeerde productie, terwijl de omschakeling meerdere jaren in beslag kan nemen. Tijdens die overgangsperiode passen landbouwers hun werkwijze al grondig aan, investeren ze in de gezondheid van hun bodem en nemen ze extra financiële risico’s, zonder dat daar altijd een passende vergoeding tegenover staat.
“We moeten af van het zwart-witdenken: bio of niet-bio”, zegt Clotilde de Montpellier, oprichtster van Farm for Good. “Het uiteindelijke doel blijft landbouwbedrijven begeleiden naar bio-regeneratieve landbouw, maar ook de inspanningen en de vooruitgang onderweg verdienen een eerlijke economische waardering.”
Farm for Good schat de kostprijs van de omschakeling voor akkerbouwgewassen op ongeveer 900 euro per hectare. Vandaag begeleidt de coöperatie 123 landbouwers, goed voor samen zo’n 9.500 hectare landbouwgrond en bijna 6.000 ton granen en oliehoudende zaden die jaarlijks worden verhandeld.
“De landbouwsector is er klaar voor”, zegt Clotilde de Montpellier. Volgens haar willen veel landbouwers de veerkracht van hun bedrijf versterken, op voorwaarde dat daar ook een economisch haalbaar model tegenover staat.
Het grootste obstakel is dan ook niet de bereidheid om te veranderen, maar de beschikbaarheid van voldoende grote en rendabele afzetmarkten die die omschakeling financieel ondersteunen.
Een premie op basis van de geboekte vooruitgang
Binnen het model van Farm for Good kan één silo granen bevatten van landbouwbedrijven die zich in verschillende fases van de transitie bevinden. De uiteindelijke samenstelling hangt af van de beschikbare oogst, de gevraagde volumes en het budget dat de industriële partner kan vrijmaken.
Farm for Good verdeelt de premie over de volledige bevoorradingsketen en herverdeelt die vervolgens op basis van de vooruitgang die elke landbouwer boekt. Om die vooruitgang te meten, gebruikt de coöperatie OpenCompass, een evaluatie-instrument met 21 indicatoren die onder meer de bodemkwaliteit, het waterbeheer, de biodiversiteit, de autonomie, de veerkracht en de rendabiliteit van landbouwbedrijven in kaart brengen.
“Het bedrijf investeert in de volledige silo en wij verdelen de premie vervolgens volgens de vooruitgang die elke landbouwer boekt”, legt Clotilde de Montpellier uit.
Het systeem koppelt dus niet elke graankorrel in een brood aan één specifieke boerderij. Het garandeert wel dat een bepaald volume granen afkomstig van landbouwbedrijven in transitie een afzetmarkt vindt en dat de extra gecreëerde waarde terechtkomt bij de producenten, in verhouding tot hun inspanningen en vooruitgang.
De exacte samenstelling en het volume van de eerste silo voor Copains lagen op het moment van het gesprek met Forbes België nog niet vast, aangezien de oogst toen nog volop aan de gang was. De eerste broden die volgens dit nieuwe bevoorradingsmodel worden geproduceerd, liggen vanaf september in de winkel.
Duurzame landbouw integreren in het dagelijkse brood
Copains verwerkt jaarlijks zo’n 2.500 ton meel en telt meer dan 1.000 verkooppunten in België. Toch wil de bakkerijketen duurzame grondstoffen niet beperken tot een apart productgamma voor een nichepubliek. De bakkerijketen wil vooral brood blijven aanbieden dat consumenten kiezen omwille van de smaak, kwaliteit en betaalbaarheid.
“Onze missie is iedereen te bereiken, ook de doorsneeconsument die een brood koopt omdat het lekker is, niet omdat het lokaal of biologisch is”, zegt Olivier de Cartier, co-CEO van Copains, die het bedrijf samen met zijn broer Jonathan de Cartier leidt.
Volgens cijfers van Copains plaatst slechts 6% van de consumenten duurzaamheid bovenaan de lijst van aankoopcriteria. Dat illustreert een opvallende paradox: hoewel de belangstelling voor duurzamer eten groeit, blijven smaak, prijs en vertrouwde gewoonten voor de meeste consumenten de doorslag geven.
Daarom verwachten Copains en Farm for Good niet dat elke consument bewust voor een duurzaam alternatief kiest. In plaats daarvan willen ze de landbouwtransitie integreren in een brood dat al dagelijks op de Belgische eettafel ligt. Zo kan elke aankoop bijdragen aan een grotere afzetmarkt voor landbouwers die investeren in een duurzamere manier van produceren, zonder dat consumenten hun koopgedrag ingrijpend hoeven aan te passen.
