De Belg staat bekend als iemand met een baksteen in de maag die niet snel voor verandering kiest, of op zijn minst wat meer tijd nodig heeft om de stap te zetten. Zo gold hij lange tijd als een superspaarder, met veel geld dat op spaarrekeningen bleef staan. Maar volgens een recente studie van ING België behoort dat inmiddels tot het verleden. Vandaag vloeit veel meer geld naar beleggingsfondsen. Maar waarom die grote ommekeer?
Denk maar aan de staatsbon op 1 jaar van drie jaar geleden, die €22 miljard ophaalde. De rente op Belgische spaarrekeningen stond op een dieptepunt na de coronacrisis en het daaropvolgende begin van de oorlog in Oekraïne. De Belg zette zijn spaargeld toen massaal aan het werk om het te laten renderen, in plaats van het rustig op een bankrekening te laten staan en aan waarde te laten verliezen.
De evolutie die toen werd ingezet, is allerminst stilgevallen. Belgen zijn niet langer de grote spaarders die ze ooit waren. De afgelopen 25 jaar besteedden ze gemiddeld 70% van hun spaargeld aan vastgoed, tegenover slechts 30% aan de aankoop van financiële activa. Hun financiële spaarquote, het aandeel van hun beschikbare inkomen dat na aftrek van vastgoedinvesteringen wordt gebruikt om financiële activa te verwerven of schulden af te bouwen, bedraagt vandaag amper 4%, tegenover 6% in de eurozone.
Toch is de Belg daarom niet “arm”: zijn financiële vermogen werd gedurende meerdere decennia opgebouwd, mede dankzij een spaarquote die lange tijd hoog lag. Het bedraagt gemiddeld €257.000 netto per huishouden, een van de hoogste gemiddelden in Europa (€166.000 in de eurozone).
Een vergelijking met de Verenigde Staten brengt niettemin een aanzienlijke kloof aan het licht, merkt ING in zijn studie op. In 2025 bedroeg het gemiddelde netto financiële vermogen van een Amerikaans huishouden ongeveer 899.000 dollar, na omrekening ruim drie keer zoveel als in België. Dat verschil valt onder meer te verklaren door de samenstelling van het vermogen. Aandelen, fondsen en obligaties vertegenwoordigen bijna de helft van het financiële vermogen van Amerikaanse huishoudens, tegenover ongeveer 30% in België. Amerikaanse huishoudens profiteerden daardoor sterker van de stijgende markten.
Sinds enkele jaren laat de Belg dat vermogen echter niet langer onaangeroerd. Integendeel. Voor het eerst, en in een duidelijke breuk met de voorbije tien jaar, stuurt de spaarder sinds 2025 meer geld naar beleggingsfondsen dan naar bankrekeningen. Gemiddeld vloeit per kwartaal €5,6 miljard naar beleggingsfondsen, tegenover €3,5 miljard naar deposito’s. Fondsen trekken dus 60% meer geld aan dan bankrekeningen.
“Dat is een duidelijke breuk met het voorgaande decennium. Bovendien groeien fondsen, waaronder ETF’s, in België sterker dan in de andere onderzochte landen van de eurozone. Als we ook beursgenoteerde aandelen en obligaties meetellen, trekken marktbeleggingen vandaag meer nieuw spaargeld aan dan deposito’s”, benadrukt Charlotte de Montpellier, senior economist bij ING Research en auteur van de studie.
Die koerswijziging kan op lange termijn belangrijke gevolgen hebben voor het financiële vermogen van huishoudens en voor de economie. Volgens het historische scenario uit de ING-studie zou het financiële vermogen van de Belgen €83,3 miljard hoger zijn geweest als ze de afgelopen dertig jaar een kwart van hun nieuwe deposito’s hadden belegd in de fondsen die ze daadwerkelijk aanhielden. Dat komt overeen met 13% van het Belgische bbp. Als ze in beursgenoteerde aandelen hadden belegd, zouden de cijfers nog veel hoger liggen: €121,9 miljard, of 19% van het bbp.
Investeren dus, maar is dat wel zo eenvoudig? Blijkbaar niet. Uit de studie blijkt dat 43% van de Belgen al investeert en nog eens 24% dat potentieel zou kunnen doen. Bij jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar kan bijna 46% als potentiële belegger worden beschouwd. Risicoaversie, een gebrek aan kennis en de fiscaliteit blijven de stap naar beleggen echter afremmen. Vooral de fiscale onzekerheid krijgt kritiek: 20% van de Belgen die mogelijk zouden beleggen, zegt vanwege de fiscaliteit van een belegging te hebben afgezien. Dat aandeel ligt hoger dan het gemiddelde in de andere onderzochte landen.
” `
