België levert nu al een doorslaggevend deel van de radioactieve stoffen die wereldwijd worden gebruikt om kanker op te sporen. In Gembloers wil Full-Life de volgende stap zetten, die van de behandeling, met een fabriek die jaarlijks meer dan 100.000 behandelingen kan produceren voor patiënten over de hele wereld. CEO Philippe van Put ziet daarin een stille revolutie: nucleaire geneeskunde die zieke cellen aanvalt en naburige cellen ontziet, op voorwaarde dat het hele Belgische ecosysteem in hetzelfde tempo groeit.
Philippe van Put studeerde in 1991 af in een nucleaire opleiding die na Tsjernobyl was leeggelopen. Dertig jaar later kreeg hij een telefoontje van een groep investeerders die in België gerichte alfatherapie wilde ontwikkelen. Hij begon alleen, vijftien dagen later kwam er een assistent bij. Het terrein werd in 2023 aangekocht, begin 2024 volgde de oprichtings- en exploitatievergunning voor een nucleaire installatie en meteen daarna gingen de werken van start. De officiële opening staat gepland voor 24 november. Kandidaten waarschuwde hij van meet af aan dat het project binnen zes maanden kon worden stopgezet als de financiers zich zouden terugtrekken. Wie bleef, deed dat vanwege het doel, want “mensen werken ook voor een maatschappelijke missie”.
Philippe van Put beschrijft een doelzoekend molecuul dat door het bloed circuleert tot het een specifieke marker op kankercellen tegenkomt. Vervolgens “klikken ze als twee magneten in elkaar”. Een eerste radioactief atoom bevestigt de verbinding via beeldvorming, een tweede bestraalt de tumor later over een afstand van enkele cellen, terwijl chemotherapie “alles op haar weg doodt”. De methode bereikt ook uitzaaiingen die na een operatie achterblijven. Nucleaire geneeskunde wordt al ingezet voor bepaalde schildklierkankers, neuro-endocriene tumoren, sommige levertumoren en botmetastasen, via verschillende doelgerichte mechanismen. Het principe werkt voor elke kanker waarvan de cellen een marker dragen die het molecuul kan herkennen. Vandaar de wereldwijde zoektocht naar nieuwe doelwitten.

De meest gevorderde kandidaat van Full-Life richt zich op prostaatkanker en verhelpt een zwakte van de huidige behandelingen, die zich ook aan de speekselklieren hechten en sommige patiënten het vermogen om te slikken ontnemen. Het profiel werd ontwikkeld om de blootstelling van de speekselklieren te beperken. De eerste gegevens bij mensen uit fase 1, die in oktober 2026 werden voorgesteld, tonen vooral lichte tot matige monddroogte, zonder dosislimiterende toxiciteit die in dit stadium werd vastgesteld. “De eerste patiënt is het moeilijkst. De allereerste dosis dient om na te gaan of er geen schadelijke effecten zijn, terwijl je weet dat ze voor die patiënt geen effect zal hebben”, vertelt de CEO. Sindsdien schreef een familie dat een bedlegerige vader na twee injecties opnieuw een sociaal leven had. “Als je dat leest, weet je waarom je ’s ochtends opstaat.”
“Op de snelweg weet je dat je bij 120 km/u niet geflitst wordt”, glimlacht hij, verwijzend naar de duidelijkheid van de Belgische regels en de open dialoog met de nucleaire toezichthouder. Daar komen arbeidskrachten bij die vertrouwd zijn met steriele ruimtes en werden opgeleid bij GSK of UCB, plus een dicht netwerk van onderzoekscentra, isotopenproducenten en fabrikanten van apparatuur. Voor investeerders biedt dat concrete zekerheid. “Als de investeerders morgen verdwijnen, zullen anderen deze fabriek overnemen.”
In Fleurus levert een overheidsinstituut ongeveer een kwart van de isotoop die wereldwijd het meest wordt gebruikt voor onderzoeken in de nucleaire geneeskunde. Bij tekorten loopt dat aandeel op tot 65 %. De grondstof wordt bestraald in de onderzoeksreactor van Mol. België richt zich ook op de meest gegeerde grondstof voor behandelingen van de nieuwe generatie. Dat verklaart mee waarom het productiecentrum van PanTera momenteel in Mol wordt gebouwd, met een eerste commerciële levering die in 2029 wordt verwacht.

De belangstelling van grote farmaceutische groepen heeft een sector die lang ambachtelijk werkte geprofessionaliseerd, met strikte klinische protocollen en dossiers die aan de autoriteiten worden voorgelegd. Hun aandacht gaat in de eerste plaats naar fabrieken en toegang tot isotopen, precies wat België biedt met Fleurus, Mol, Seneffe en Gembloers. Zo bouwde de Australische groep Telix in Seneffe een voormalige productiesite om, terwijl Full-Life voor een onbebouwd terrein in Gembloers koos. De Waalse biotechcluster maakte toepassingen van straling in de gezondheidszorg tot een van haar vier speerpunten en sloot in 2025 een alliantie met een internationale stichting om van België een Europese draaischijf voor nucleaire geneeskunde te maken. De markt volgt: de eerste behandeling van dit type tegen prostaatkanker, op de markt gebracht door Novartis, boekte alleen al in het tweede kwartaal van 2026 een omzet van 651 miljoen dollar.
De radioactieve stof, Ac-225, verliest in een tiental dagen de helft van haar activiteit. Het geneesmiddel vervalt na vijf dagen, waardoor elke levering een race tegen de klok wordt. “Het beste geneesmiddel is het geneesmiddel dat beschikbaar is”, benadrukt Philippe van Put. Hij pleit voor een prioritaire status, zodat een goederenbehandelaar niet eerst twee Amazon-pakjes afhandelt. “Van een boek dat te laat aankomt, herstel je wel. Maar achter dat andere pakje zit misschien jouw vader.”
De afgeschermde cellen die operatoren beschermen, werden vroeger binnen zes maanden geleverd. Nu spreken leveranciers over drie jaar. “Als ik mijn capaciteit moet vertienvoudigen en daarvoor tien weegschalen nodig heb, moet iemand die tien weegschalen produceren. Het hele ecosysteem moet tegelijk opschalen.” De universitaire opleidingen in de chemie van radioactieve stoffen verdwenen toen de laatste afdeling in Luik sloot, al neemt het aantal inschrijvingen voor de nucleaire specialisatie dit jaar opnieuw toe. Full-Life vond twee van die schaars geworden specialisten en trok vervolgens een Canadese pionier in deeltjesversnellers aan nadat zijn werkgever failliet was gegaan. Ook voor de logistiek zijn onderling verbonden systemen met de vervoerders nodig, aangestuurd door artificiële intelligentie, om honderden dosissen per week te verwerken.
Philippe van Put pleit voor gezamenlijke inspecties door de nucleaire toezichthouder en de geneesmiddelenautoriteit, omdat hun eisen elkaar soms tegenspreken. Hij vindt Europa terughoudender dan Washington bij vroege klinische proeven. Die voorzichtigheid brengt Full-Life ertoe zijn kandidaten te testen in de Verenigde Staten, Australië, China en Turkije, terwijl Belgische ziekenhuizen die patiënten zouden kunnen aantrekken. De ontvangen €7 miljoen aan subsidies dekt enkele procenten van de investering. De rest komt van private fondsen, die vragen om een stabiele fiscaliteit en duurzame stimulansen die van de ene legislatuur op de andere behouden blijven. Europa was voor de grondstof van lutetium-177, een van de belangrijkste isotopen voor deze behandelingen, afhankelijk van Rusland. “We blijven altijd afhankelijk van iemand. We hebben ons lot niet zelf in handen.” Zal België voldoende talent kunnen opleiden en zijn grondstoffen veiligstellen in hetzelfde tempo als zijn ambities groeien? Het antwoord zal bepalen of Gembloers de uurwerkmaker van de wereld wordt of slechts een onderaannemer.
