In Parijs is Parcours des Mondes, een beurs voor kunst uit verre culturen, eigendom van Tribal Media, een Belgisch bedrijf onder leiding van de Belgische advocaat Yves-Bernard Debie.
Parcours des Mondes, de grootste beurs ter wereld voor kunst uit de vijf continenten, houdt in Parijs zijn 25e editie met 48 galeries, waaronder 6 Belgische. De beurs is eigendom van Tribal Art Management, een in Brussel gevestigd bedrijf dat samen met Primedia, uitgever van het driemaandelijkse Tribal Art Magazine (in 1994 opgericht onder de titel Le Monde de l’Art Tribal), onder het label Tribal Media valt. Aan het hoofd staat Yves-Bernard Debie, de Brusselse advocaat van verzamelaars, handelaars en galeriehouders in niet-Europese kunst, die in 2025 door de Franse minister van Cultuur Rachida Dati werd benoemd tot ridder in de Orde van Kunsten en Letteren.
“Deze editie van 2026 is de beste van het voorbije decennium”, vertelde hij ons in Parijs. “De handelaars vertrouwden ons toe dat ze goede zaken hadden gedaan. De markt voor kunst uit verre culturen floreert. Het probleem ligt niet bij de kopers, maar bij het aantal belangrijke werken dat de markt hun kan aanbieden.”
De teruggave van werken aan hun gebieden van herkomst heeft de kunstmarkt nooit geschaad en de objecten van privéverzamelaars blijven buiten schot. De openbare collecties van musea lijden volgens hem daarentegen onder de greep van de uitvoerende macht op een openbaar domein dat als onvervreemdbaar geldt.
België is altijd een belangrijke voedingsbodem voor verzamelaars geweest, in alle kunstdomeinen. “Onze landgenoten, opgesloten in dit kleine land, droomden van andere oorden, en kunst uit verre culturen vervult dat verlangen. De tentoonstelling Africa Legacy, die galeriehouder Didier Claes in Brussel organiseert, toont dat zowel klassieke als hedendaagse Afrikaanse kunst Belgen aantrekt. Tribal Art Magazine, dat door zijn bedrijf wordt uitgegeven, beïnvloedt die verzamelaars. Elke dag ontmoet ik op Parcours des Mondes mensen die een werk hebben gekocht nadat ze het magazine hadden gelezen. Zelf ontdekte ik via dit magazine de kunst van Oceanië, Afrika en vervolgens de Amerika’s. Zonder het blad was ik nooit verzamelaar geworden, en mijn passie bracht me ertoe de leiding ervan op mij te nemen.”
De hand van de maker
Drie Belgische evenementen staan centraal tijdens Parcours 2026. Bernard Dulon, een gevestigde Parijse galeriehouder, nodigde de in Sint-Niklaas gevestigde beeldhouwer en verzamelaar Jan Calmeyn uit met een zestigtal werken uit zijn collectie. Het geheel, onder de titel De hand van de maker, omvat stukken uit de DR Congo, Gabon en Kameroen. In galerie Gradiva toont kunstenares Barbara De Pauw haar foto’s van meditatief licht onder de titel Continuum, naast Afrikaanse stukken geselecteerd door Bernard de Grunne, een aan Yale opgeleide kunsthistoricus en galeriehouder. Samen vormen ze Meesterhanden. Met Africa Legacy – Wieg van de kunst, samengesteld door galeriehouder Didier Claes, krijgt Parcours des Mondes bovendien een vervolg in Brussel, in Espace Vanderborght, met de steun van de stad en het Congolees Cultureel Centrum. Met 170 klassieke en 90 moderne en hedendaagse werken uit privé- en institutionele collecties en uit ateliers van kunstenaars wil Africa Legacy de “denkbeeldige collectie” van Didier Claes vormen. Van oude werken uit de Nok-, Djenné- en Tellemculturen, herontdekt in de depots van het AfricaMuseum in Tervuren, tot moderne en hedendaagse uitingen van Malik Sidibé, Chéri Samba, Joana Choumali, Romuald Hazoumè en Omar Victor Diop: de vormen staan niet tegenover elkaar, maar zetten elkaar voort. “Er bestaat niet zoiets als oude kunst tegenover hedendaagse kunst. Er is een continuïteit”, benadrukt Didier Claes.
Tot slot zijn er nog de andere Belgische galeries. Egyptoloog Jacques Billen, die sinds 1988 galerie Harmakhis op de Zavel runt, presenteerde een faience oesjabti van Neferibrêsaneith en een hoofd van Harpocrates (de god Horus als kind, zoon van Isis en Osiris) in obsidiaan. Adrian Schlag bracht een selectie uit Ivoorkust samen, waaronder een Baoulé-dansmasker. De Brusselaar Frank van Craen bood belangrijke objecten aan van de Antwerpse verzamelaar Philippe Vanderpoorten, terwijl Serge Schoffel uitnodigde voor een “etnografische” tentoonstelling.
