Op 2 september 2026 kondigde de Spadel-groep €1 miljoen financiële steun aan voor het Natuurpark Hoge Venen-Eifel, drie weken na de brand in de Hoge Venen, die zich over ongeveer 3.400 hectare verspreidde. De producent van de mineraalwaters SPA en BRU stelt de steun voor als een verlengstuk van zijn MVO-strategie, terwijl zijn eigen waterwinningen buiten het bereik van de vlammen bleven.
De brand ontstond op 14 augustus rond 13 uur in het veengebied Deux-Séries, op het grondgebied van Balen. Door de droogte en de wind breidde het vuur zich in enkele dagen uit van 80 hectare tot ruim 3.000 hectare, binnen een omtrek van 27 kilometer. Met naar schatting ongeveer 3.400 hectare waarover de vlammen trokken, gaat het om de grootste brand die ooit in het land werd geregistreerd, groter dan die van 2011 in dezelfde regio. Bijna 500 Belgische brandweerlieden werden ingezet, bijgestaan door Duitse, Noorse, Zweedse en Nederlandse versterkingen, luchtsteun, drones en militairen. In Weismes en Bütgenbach werden ongeveer 600 mensen geëvacueerd. Een van de onderzochte hypotheses is dat een landbouwmachine tijdens maaiwerkzaamheden vonken heeft veroorzaakt, maar de precieze oorzaak van de brand moet nog worden bevestigd. Na een week was het vuur onder controle, maar doordat de veengrond opnieuw kon ontbranden, maakten deze zogenaamde “zombiebranden” langdurig toezicht noodzakelijk, tot ver na eind augustus.
Financiële steun als antwoord op een oproep tot solidariteit
De €1 miljoen die Spadel uittrekt, komt er na een gezamenlijke oproep van het Natuurpark, de Federatie van de Natuurparken van Wallonië en het Fonds “De vrienden van de Natuurparken van Wallonië”. Het bedrag zal eerst worden gebruikt voor de wetenschappelijke evaluatie van de schade aan de ecosystemen en vervolgens voor het herstel ervan. Op langere termijn komt er ook een luik rond brandpreventie. Volgens het Natuurpark moeten de prioritaire behoeften nog samen met de terreinactoren worden becijferd.
Nog voor deze aankondiging had de groep vanaf de eerste uren van de interventie flessen water en energiedranken geleverd aan de hulpdiensten. “De Hoge Venen vormen een bijzonder natuurpatrimonium. Gezien de omvang van de schade door deze brand vonden we het vanzelfsprekend om onze buren te helpen en bij te dragen aan de gezamenlijke herstelinspanningen”, verklaart Marc du Bois, CEO van de Spadel-groep, in het officiële persbericht. Hij voegt eraan toe dat de brand “aantoont dat het risico op grootschalige branden voortaan een realiteit is waarmee onze regio rekening moet houden” en zegt bereid te zijn met de autoriteiten samen te werken om de preventie rond de waterwinningsgebieden te versterken.
Donovan Niessen, voorzitter van de Beheercommissie van het Natuurpark Hoge Venen-Eifel, verwelkomt namens de begunstigde een engagement dat “ons in staat zal stellen de krachten te bundelen en te werken aan het herstel van de getroffen gebieden en de versterking van hun veerkracht”.
Een becijferde uitgave binnen het MVO-beleid
Voor een familiale groep waarvan de omzet op mineraalwater steunt, gaat deze operatie verder dan een eenmalige vorm van mecenaat. Sinds 2021 brengt Spadel zijn engagementen samen in het programma “Source of Change“, dat is opgebouwd rond vier pijlers: milieubewust, puur, lokaal en samen. De groep heeft zich ertoe verbonden om elk jaar 5% van zijn nettowinst opnieuw te investeren in lokale initiatieven met een positieve impact. Die doelstelling werd gehaald en zelfs overschreden, met 5,39% in 2021, 10,04% in 2022 en een gemiddelde van 5,17% over vijf jaar.
Welbegrepen eigenbelang
Die consequente aanpak valt te verklaren door de directe band met de activiteiten van de groep. Al meer dan een eeuw is het mineraalwater van Spa afhankelijk van de kwaliteit van de natuurgebieden in de Venen rond Spa, die de grondwaterlagen voeden en de waterwinningen beschermen. Die gebieden liggen echter niet in het deel van de Hoge Venen dat door de brand werd getroffen. Een onafhankelijke studie van Arcadis uit 2021, uitgevoerd naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van Spa Monopole, bracht de netto positieve impact van de beschermingsmaatregelen van de groep op de lokale biodiversiteit in kaart. Voor Spadel is het behoud van deze natuurgebieden een voorwaarde om zijn waterbron ook op lange termijn veilig te stellen.
Eén punt benadrukt de groep zelf: de waterwinningen van Spa Monopole, die meer dan tien kilometer van de brandhaard liggen en hydrologisch niet verbonden zijn met het getroffen gebied, liepen geen schade op. De steun is dus geen antwoord op een rechtstreeks verlies voor het bedrijf. Daarmee onderscheidt ze zich van een commerciële schadevergoeding en versterkt ze de MVO-profilering van een groep waarvan het bedrijfsmodel letterlijk steunt op wat de natuurgebieden in de Venen voortbrengen.
